logo
mobile-logo
HomeStandard Blog Whole Post
Społeczeństwo, Wiadomości z Polski, Z-SUPERNEWS

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy poinformowało, że w ramach złożonego fake newsa publikowano fake newsy, rzekomo powiązane z litewską dyplomacją. Dochodzenie w tej sprawie prowadzą już na Litwie odpowiednie służby. Hakerzy, którzy zaatakowali konto na Twitterze Tomasza Sakiewicza, stronę „Poland Daily” oraz portal Związku Polaków na Białorusi Znadniemna.pl, zablokowali także szefowi „GP” dostęp do tweetdecka – aplikacji do zarządzania Twitterem. Jak dowiedział się portal Niezalezna.pl – atak na powiązany z Telewizją Republiką serwis „Poland Daily” został dokonany z Rygi, stolicy Łotwy.

Rasa Jakilaitiene, rzeczniczka litewskiego ministra spraw zagranicznych, powiedziała, że fałszywa wiadomość została umieszczona na polskiej stronie internetowej.

Fałszywe wiadomości pojawiły się na Polanddaily.com. W zamieszczonym tam artykule znalazła się uwaga ministra Linkeviciusa, w której twierdził, że na Białoruś trzeba wysłać siły pokojowe – powiedziała rzeczniczka.

Rzeczniczka litwewskiego MSZ zwróciła uwagę, że dla podniesienia wiarygodności fake newsa w artykule pojawiała się także wzmianka na temat polskiego ministra spraw zagranicznych.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy wydało oświadczenie zaprzeczające fałszywym informacjom. Potwierdzono, że odpowiednie służby wszczęły już w tej sprawie dochodzenie.

Jest wysoce prawdopodobne, że trwa cyberatak informacyjny, który jest obecnie badany przez władze litewskie – czytamy w komunikacie.

Redaktor naczelny „Gazety Polskiej” stracił dostęp do konta (zmieniono hasło), na którym wstawiono odnośnik do artykułu zamieszczonego na portalu Znadniemna.pl, który prowadzi Związek Polaków na Białorusi. Ów artykuł to także cyberprowokacja. Dowiadujemy się z niego, że „Polska i Litwa wzywają NATO do wysłania wojsk na Białoruś”.

Podrobiony artykuł na portalu „Poland Daily” nosił tytuł „Polska i Litwa naciskają na wysłanie wojsk na Białoruś”. Napisany był w języku angielskim i podobnie jak publikacja wrzucona na Znadniemna.pl, dezinformował o rzekomych naciskach Polski, Litwy i Stanów Zjednoczonych na NATO. W tekście pojawiły się też nazwiska ministra spraw zagranicznych Polski Zbigniewa Rau oraz Swiatłany Cichanouskiej. Na zdjęciu głównym umieszczono szefa litewskiej dyplomacji Linasa Linkevičiusa.

To nie pierwszy rosyjski atak na media związane ze „Strefą Wolnego Słowa”. Przypomnijmy: w maju 2020 r. portal Niezalezna.pl dwukrotnie padł ofiarą rosyjskich hakerów, którzy zmieniali treść naszych publikacji.

Na naszą stronę (a także na portale Telewizji Republika, Radia Szczecin, olsztyn24.pl oraz stronę gminy Orzysz, gdzie znajduje się garnizon) wstawiono artykuł pt. Amerykanie „chwalą” pobyt w Drawsku. „Jedyne czym mogą strzelić to gumki od majtek”

Gdy opublikowaliśmy informację o tym ataku, Rosjanie dokonali kolejnego włamania, zmieniając ją na „newsa”, że Niezalezna.pl przyznaje się do autorstwa wcześniejszego artykułu.

To nie koniec działań Moskwy przeciwko naszym mediom. Pod koniec maja na anglojęzycznym prorosyjskim portalu „The Duran” ukazał się „wywiad”, przeprowadzony rzekomo przez Katarzynę Gójską dla „Gazety Polskiej”. Rozmówcą wicenaczelnej tygodnika miał być amerykański generał broni Christopher G. Cavoli, dowódca sił amerykańskich w Europie. Nie trzeba chyba dodawać, że rozmowa, w której Cavoli twierdzi, że Polska i kraje bałtyckie są fatalnie zorganizowane pod względem militarnym, została w całości wymyślona.

Znadniemna.pl za niezalezna.pl

0 Comments

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy poinformowało, że w ramach złożonego fake newsa publikowano fake newsy, rzekomo powiązane z litewską dyplomacją. Dochodzenie w tej sprawie prowadzą już na Litwie odpowiednie służby. Hakerzy, którzy zaatakowali konto na Twitterze Tomasza Sakiewicza, stronę „Poland Daily” oraz portal Związku Polaków na

Białoruś, Religia, Z-SUPERNEWS

Dzisiaj, 12 listopada, Kościół katolicki wspomina św. Jozafata Kuncewicza – biskupa, męczennika oraz pierwszego kanonizowanego świętego Kościoła greckokatolickiego. Jego posługa duszpasterska, męczeńska śmierć oraz wielowiekowy kult nierozerwalnie splotły się z historią ziem dzisiejszej Białorusi, stanowiąc wspólne dziedzictwo duchowe tutejszych katolików obu obrządków.

Pierwszy święty unicki przyszedł na świat około 1580 roku we Włodzimierzu Wołyńskim w mieszczańskiej rodzinie Kunczyców, a na chrzcie otrzymał imię Jan. Rodzice planowali dla niego karierę kupiecką i wysłali go na naukę do Wilna. To właśnie tam, krótko po zawarciu Unii Brzeskiej (1596), gorliwy dotychczas wyznawca prawosławia zetknął się z rodzącym się Kościołem greckokatolickim – wspólnotą zachowującą wschodnią liturgię i obrządek bizantyjski, a jednocześnie uznającą zwierzchnictwo papieża. Zafascynowany ideą jedności chrześcijan, Jan porzucił plany handlowe i wstąpił do zakonu bazylianów, przyjmując imię Jozafat.

Pasterz Połocka i „duszochwat”

Po pięciu latach przyjął święcenia kapłańskie, a w 1617 roku został mianowany arcybiskupem Połocka. Objął pieczę nad rozległą diecezją, obejmującą obszar całej dzisiejszej Białorusi. Jako pasterz wykazywał niezwykłą gorliwość – odbudowywał świątynie i klasztory, nieustannie wizytował parafie i dbał o odnowę życia religijnego.

Słynął z surowej ascezy oraz bezgranicznej miłości do ubogich. W swoim biskupim pałacu zajmował najmniejsze pomieszczenie, oddając resztę bezdomnym i potrzebującym. Jego postawa, łącząca głębokie przywiązanie do wschodniej tradycji z wiernością Następcy św. Piotra, przyciągała tłumy wiernych. Nawet przeciwnicy nazywali go „duszochwatem”, czyli zdobywcą ludzkich dusz. Papież Pius XI w encyklice Ecclesiam Dei określił go mianem „wspaniałej chluby i ostoi wschodnich Słowian”, podkreślając, że budował jedność z wielką mocą i łagodnością.

Męczeństwo nad Dźwiną

Gorliwość i sukcesy duszpasterskie biskupa Jozafata budziły jednak narastającą wrogość jego przeciwników, którzy nie cofali się przed oszczerstwami i zawiązali przeciwko niemu spisek. Hierarcha przeczuwał nadchodzącą tragedię, lecz nie zrezygnował z obowiązków. Przed wyjazdem na wizytację do Witebska miał powiedzieć: „Daj Boże, abym przelał swą krew za zbłąkane owce”.

12 listopada 1623 roku, tuż po porannym nabożeństwie, siedzibę biskupa w Witebsku zaatakował rozwścieczony tłum. Napastnicy zadali mu śmiertelne ciosy pałką i toporem, a następnie wywlekli ciało na dziedziniec i bezcześcili je. Jedynym obrońcą pasterza okazał się jego wierny pies, który zginął, próbując odgonić oprawców. Zmasakrowane zwłoki męczennika obciążono kamieniami i utopiono w przepływającej przez Witebsk Dźwinie.

Krew przelana w Witebsku szybko wydała duchowe owoce. Główny inspirator nagonki na biskupa, prawosławny hierarcha Melecjusz Smotrycki, po tułaczce na Wschodzie, dręczony wyrzutami sumienia, powrócił do Rzeczypospolitej i złożył katolickie wyznanie wiary. Z czasem na łono Kościoła greckokatolickiego przeszli także wszyscy bezpośredni zabójcy świętego.

Żywy kult na Białorusi i wędrówka relikwii

Po wyłowieniu z nurtu Dźwiny ciało męczennika wystawiono początkowo w Witebsku, a następnie uroczyście przewieziono do katedry arcybiskupiej w Połocku. Tamtejszy grób stał się pierwszym wielkim sanktuarium, do którego pielgrzymowali wierni z całego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dopiero na początku XVIII wieku, podczas wojny północnej i w obawie przed wojskami carskimi, relikwie wywieziono z Połocka, ukrywając je m.in. w kaplicy Radziwiłłów, a od 1765 roku w cerkwi bazylianów w Białej Podlaskiej. Po ponad 150 latach spoczywania na Podlasiu, przez Wiedeń, szczątki świętego trafiły ostatecznie do Bazyliki św. Piotra w Watykanie.

Mimo wywiezienia relikwii, pamięć o arcybiskupie połockim nigdy na ziemiach białoruskich nie wygasła – przetrwała trudny czas kasaty unii w zaborze rosyjskim oraz lata sowieckich prześladowań. Dziś św. Jozafat Kuncewicz czczony jest jako jeden z głównych patronów Białorusi oraz oficjalny patron rzymskokatolickiej diecezji witebskiej.

Szczególnym miejscem pamięci pozostaje Witebsk, gdzie 12 listopada katolicy obrządków łacińskiego i bizantyjskiego gromadzą się na wspólnych uroczystościach w katedrze pw. Jezusa Miłosiernego oraz na modlitwie nad brzegiem Dźwiny, w miejscu męczeństwa biskupa. Żywy kult świętego pielęgnowany jest także na Grodzieńszczyźnie oraz w dawnych ośrodkach bazyliańskich, takich jak Głębokie, Żyrowice czy Brześć, gdzie działalność Kuncewicza i zakonu bazylianów przed wiekami kształtowała tożsamość religijną mieszkańców.

Patron zgody w rodzinach i Ojczyźnie

Jozafat Kuncewicz został beatyfikowany w 1643 roku przez papieża Urbana VIII, a w 1867 roku papież Pius IX ogłosił go świętym. Wspomnienie męczennika z Połocka jest dziś dla mieszkańców dawnych Kresów i całej Rzeczypospolitej szczególną okazją do modlitwy o pojednanie – zarówno w skłóconych rodzinach, jak i między narodami oraz wyznaniami, dla których pozostaje on niezłomnym patronem pokoju.

Znadniemna.pl na podstawie materiałów Vatican News, na zdjęciu: Relikwie św. Jozafata Kuncewicza w Bazylice Watykańskiej , fot.: vaticannews.va

0 Comments

Dzisiaj, 12 listopada, Kościół katolicki wspomina św. Jozafata Kuncewicza – biskupa, męczennika oraz pierwszego kanonizowanego świętego Kościoła greckokatolickiego. Jego posługa duszpasterska, męczeńska śmierć oraz wielowiekowy kult nierozerwalnie splotły się z historią ziem dzisiejszej Białorusi, stanowiąc wspólne dziedzictwo duchowe tutejszych katolików obu obrządków. Pierwszy święty unicki przyszedł

Historia, Z-SUPERNEWS, Ziemia Grodzieńska

Neogotycki kompleks gospodarczy we wsi Szczorse pod Nowogródkiem został sprzedany prywatnemu inwestorowi za równowartość dwóch obowiązujących na Białorusi tzw. stawek bazowych – 94,5 rubla białoruskiego (ok. 123 zł). Przedsiębiorca z Mińska planuje przekształcić historyczne zabudowania w obiekt turystyczny z bazą noclegową i gastronomiczną.

Nieruchomość, niegdyś należąca do rodu Litaworów-Chreptowiczów, znalazła nabywcę dopiero przy szóstym podejściu aukcyjnym. Pierwsza próba sprzedaży miała miejsce w czerwcu 2025 roku, kiedy cena wywoławcza została ustalona na 298 tysięcy rubli (ponad 388 tys. zł). Brak zainteresowania sprawił, że kwotę kilka razy obniżano, aż do poziomu minimalnego. Do licytacji przystąpił tylko jeden oferent, który po doliczeniu obowiązkowych 5% opłaty nabył zabytkowy obiekt za 94,5 rubla (ok. 123 zł).

Nowym właścicielem Murowanki został miński biznesmen działający w branży budownictwa drogowego. W ramach transakcji nabył dwa murowane budynki o łącznej powierzchni przekraczającej 1500 m², w których dawniej funkcjonowały spichlerze, obora, cielętniki oraz lecznica weterynaryjna. Na terenie kompleksu zachowały się również okrągłe baszty i fragmenty zabytkowego ogrodzenia. Ponadto inwestor uzyskał 50-letnią dzierżawę przyległej działki o powierzchni 6,4 hektara.

Zgodnie z zapowiedziami nabywcy dawny dwór gospodarczy zostanie zaadaptowany na potrzeby ruchu turystycznego – powstaną tam hotel oraz kawiarnia. Ze względu na status kompleksu jako obiektu wartości historyczno-kulturowej, wszelkie prace remontowe i konserwatorskie będą wymagały ścisłej współpracy i uzgodnień z białoruskim Ministerstwem Kultury, co wyklucza samowolne przebudowy czy wyburzenia. Pierwsze rozmowy z lokalnymi władzami w sprawie zatwierdzenia koncepcji i harmonogramu robót zaplanowano jeszcze na ten tydzień.

Murowanka w Szczorsach, wzniesiona na wzór średniowiecznego zamku, stanowiła część rozległego majątku Joachima Litawora Chreptowicza – XVIII-wiecznego dyplomaty, twórcy reform gospodarczych i kanclerza wielkiego litewskiego.

Znadniemna.pl na podstawie Hrodna.life, na zdjęciu: zabytkowy folwark Murowanka Chreptowiczów we wsi Szczorse pod Nowogródkiem, fot.: domovita.by

0 Comments

Neogotycki kompleks gospodarczy we wsi Szczorse pod Nowogródkiem został sprzedany prywatnemu inwestorowi za równowartość dwóch obowiązujących na Białorusi tzw. stawek bazowych – 94,5 rubla białoruskiego (ok. 123 zł). Przedsiębiorca z Mińska planuje przekształcić historyczne zabudowania w obiekt turystyczny z bazą noclegową i gastronomiczną. Nieruchomość, niegdyś należąca

Rezerwowa

11 listopada to jedna z najważniejszych dat w historii Polski. Wspominamy tego dnia odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów i oddajemy hołd pokoleniom, które nie pogodziły się z utratą własnego państwa. Dla milionów Polaków jest to święto dumy narodowej, ale także okazja do refleksji nad ceną wolności i odpowiedzialnością za jej zachowanie.

Za symboliczną datę odrodzenia państwa polskiego uznaje się 11 listopada 1918 roku. Tego dnia Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu naczelne dowództwo nad wojskiem polskim. Proces odbudowy Polski był jednak znacznie bardziej złożony — niepodległość nie narodziła się w ciągu jednego dnia. Była efektem działań wielu środowisk politycznych, pracy dyplomatów, walki żołnierzy na różnych frontach oraz wytrwałości narodu, który przez ponad stulecie pielęgnował swoją kulturę, język i tożsamość. Kilka dni później, 14 listopada, Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu także najwyższą władzę państwową.

Narodowe Święto Niepodległości nie zostało ustanowione od razu. Oficjalnie stało się świętem państwowym dopiero w 1937 roku. Po II wojnie światowej zostało zniesione, a przywrócono je w 1989 roku. Wcześniej kolejne rocznice odzyskania wolności obchodzono uroczyście, choć 11 listopada nie był jeszcze ustawowym świętem. Mieszkańcy miast i miasteczek dekorowali domy biało-czerwonymi flagami, uczestniczyli w nabożeństwach i patriotycznych manifestacjach, dając wyraz przywiązania do odrodzonej Rzeczypospolitej.

Historia Polski pokazuje, że niepodległość nigdy nie jest dana raz na zawsze. Po niespełna dwóch dekadach od odzyskanej w 1918 roku wolności, kraj ponownie utracił suwerenność, a jego terytorium znalazło się pod okupacją niemiecką i sowiecką. Także po II wojnie światowej Polacy przez dziesięciolecia zmagali się z ograniczoną suwerennością. Dlatego słowo „niepodległość” ma w polskiej tradycji szczególne znaczenie. Oznacza zarówno wolne państwo, jak i prawo narodu do samodzielnego decydowania o własnym losie.

Dla Polaków mieszkających poza granicami współczesnej Rzeczypospolitej — zwłaszcza na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego i II Rzeczypospolitej — Święto Niepodległości ma dodatkowy wymiar. Przypomina, że polskość jest wspólnotą, której nie wyznaczają wyłącznie granice państwowe, lecz także pamięć historyczna, język, kultura i dziedzictwo przodków.

Na Białorusi, Litwie, Ukrainie i w innych krajach regionu żyją potomkowie ludzi, którzy współtworzyli historię odrodzonej Polski. Wśród obrońców granic, uczestników walk o niepodległość, nauczycieli, społeczników i duchownych było wielu mieszkańców Grodzieńszczyzny, Wileńszczyzny, Nowogródczyzny i Polesia. Ich losy przypominają, że odzyskanie wolności w 1918 roku było dziełem całego narodu, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Tegoroczne święto jest nie tylko okazją do wspominania wydarzeń sprzed 108 lat. To również moment, by zastanowić się nad znaczeniem wolności we współczesnym świecie. W czasach niepewności, konfliktów i sporów politycznych warto pamiętać o pokoleniach, które potrafiły zachować narodową wspólnotę mimo przeciwności losu. 11 listopada przypomina, że wolność wymaga troski, pamięci i odpowiedzialności. Jest dziedzictwem przekazanym przez przodków, ale także zobowiązaniem wobec przyszłych pokoleń.

Biało-czerwone flagi powiewające dziś nad polskimi miastami, miasteczkami i domami rodaków rozsianych po świecie są nie tylko symbolem dumy z przeszłości. Wyrażają również wiarę w przyszłość wolnej Polski. Niech Narodowe Święto Niepodległości będzie dniem wdzięczności wobec tych, którzy walczyli o Ojczyznę, oraz jedności wszystkich Polaków — bez względu na to, gdzie przyszło im żyć.

Znadniemna.pl, na zdjęciu: Marszałek Józef Piłsudski po przybyciu na miejsce uroczystości Święta Niepodległości na placu Saskim w Warszawie. Na fotografii widoczni są także m.in. wiceminister spraw wojskowych gen. Kazimierz Fabrycy, gen. Czesław Jarnuszkiewicz (na koniu) oraz gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski, fot.: Narodowe Archiwum Cyfrowe

0 Comments

11 listopada to jedna z najważniejszych dat w historii Polski. Wspominamy tego dnia odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów i oddajemy hołd pokoleniom, które nie pogodziły się z utratą własnego państwa. Dla milionów Polaków jest to święto dumy narodowej, ale także okazja do refleksji nad

Religia, Z-SUPERNEWS, Ziemia Brzeska

Wikariusz generalny diecezji pińskiej, biskup Andrzej Znosko, ponownie zwrócił uwagę na dramatyczny niedobór katolickich kapłanów na Białorusi. Gdy proboszcz jednej z parafii w Baranowiczach nie mógł odprawić niedzielnych nabożeństw, a żaden z okolicznych księży nie był w stanie go zastąpić – do parafii musiał udać się osobiście sam hierarcha.

O trudnej sytuacji w diecezji biskup Znosko poinformował w swoim wpisie na mediach społecznościowych. Jak przyznał, w dni powszednie zastępstwo duchownego z sąsiedniej parafii bywa jeszcze możliwe, jednak w niedzielę lub w dni uroczyste jest to niemal niewykonalne.

„Szkoda, że mamy taką sytuację z liczbą księży, iż zastępować proboszcza musi biskup” – napisał hierarcha.

Biskup wyjaśnił, że w dni świąteczne każdy kapłan odprawia msze w swojej parafii, często nawet w dwóch lub trzech jednocześnie. Choć czasami udaje się przesunąć godziny nabożeństw, by pomóc sąsiadującemu proboszczowi, przeszkodą są duże odległości, trudne warunki pogodowe oraz zwykłe zmęczenie duszpasterzy.

Mimo trudnej sytuacji kadrowej, biskup Znosko – który jeszcze niedawno sam pełnił posługę proboszcza – dostrzegł w tej sytuacji również pozytywny, osobisty wymiar. Powrót do parafialnego rytmu dnia, obejmującego nabożeństwa, spowiedź, msze i bezpośrednie spotkania z wiernymi, sprawił mu dużą radość i pozwolił przypomnieć sobie lata pracy duszpasterskiej.

Skutki wydalania polskich księży

Problem braku duchownych nasilił się w wielu regionach Białorusi po tym, jak władze w Mińsku nie przedłużyły zezwoleń na pracę duszpasterską kolejnym kapłanom pochodzącym z Polski. W efekcie obecnie w niektórych parafiach diecezji pińskiej brakuje stałych proboszczów.

Przykładem jest parafia w Różanie, gdzie w niemal wszystkie dni powszednie nie odprawia się mszy świętej, a wierni muszą przyjeżdżać na nabożeństwa do kapłana z innego miasta. Podobna sytuacja ma miejsce również w obwodach mohylewskim i homelskim, gdzie pojedynczy księża obsługują kilka parafii, często bardzo odległych od siebie.

Znadniemna.pl na podstawie wpisu biskupa Andrzeja Znoski oraz informacji portalu Katolik.life, ilustracja: Screenshot wpisu bpa Andrzeja Znoski na Instagramie

0 Comments

Wikariusz generalny diecezji pińskiej, biskup Andrzej Znosko, ponownie zwrócił uwagę na dramatyczny niedobór katolickich kapłanów na Białorusi. Gdy proboszcz jednej z parafii w Baranowiczach nie mógł odprawić niedzielnych nabożeństw, a żaden z okolicznych księży nie był w stanie go zastąpić – do parafii musiał udać

Białoruś, Religia, Z-SUPERNEWS

Prawosławny duchowny, ks. Walerian Dunin-Barkowski, kierujący organizacją „Pokój wszystkim” (ros. „Мир всем”), przedstawił w Paryżu raport dokumentujący represje cerkiewne wobec duchownych sprzeciwiających się wojnie przeciwko Ukrainie. Wśród 31 wymienionych kapłanów znalazło się dwóch prawosławnych księży Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej, którzy za swoją postawę zapłacili nie tylko cerkiewnymi karami, ale także represjami ze strony białoruskich służb.

Raport powstał na potrzeby Zgromadzenia Ogólnego Archidiecezji Prawosławnych Kościołów Tradycji Rosyjskiej w Europie Zachodniej, które obradowało w Paryżu. Autor dokumentu ostro skrytykował władze Patriarchatu Moskiewskiego za podwójne standardy: podczas gdy hierarchowie błogosławią broń i sprzęt wojskowy oraz religijnie usprawiedliwiają agresję na Ukrainę, duchowni wzywający do pokoju i odmawiający czytania tzw. „Modlitwy o Świętą Ruś” (zawierającej prośbę o militarne zwycięstwo) są masowo zawieszani w posłudze cerkiewnej, pozbawiani święceń i zmuszani do emigracji.

Białoruski ślad w raporcie

W załączniku do dokumentu wymieniono 31 duchownych z różnych diecezji podległych Moskwie, w tym dwóch przedstawicieli Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej (BCP):

  • Ks. Dionizy Korostielow (diecezja mińska) – w styczniu 2023 roku został zawieszony w posłudze cerkiewnej do czasu złożenia pokajania po odprawieniu nabożeństwa i modlitwy za obrońców Ukrainy. Jednocześnie duchowny padł ofiarą represji państwowych: został zatrzymany przez funkcjonariuszy GUBOPiK (formacja zajmująca się prześladowaniem krytyków reżimu Łukaszenki -red.), zmuszony do nagrania tzw. „filmu pokutnego” oraz skazany na 14 dni aresztu administracyjnego.
  • Ks. protoprezbiter Piotr Prokopcow (diecezja homelska) – został zawieszony w posłudze cerkiewnej przez arcybiskupa homelskiego Stefana, który groził mu również pozbawieniem stanu duchownego, za odmowę poświęcenia sprzętu wojskowego przeznaczonego do ataków na Ukrainę. Kapłan był również przesłuchiwany przez KGB i zmuszony do podpisania oficjalnego ostrzeżenia, co ostatecznie skłoniło go do opuszczenia Białorusi.

Sytuacja duchowieństwa na Białorusi a w Rosji

Z danych grupy ekumenicznej inicjatywy „Chrześcijańska Wizja” (ros. Христианская визия) wynika, że do 31 lipca 2026 roku represjom politycznym na Białorusi poddano co najmniej 95 przedstawicieli różnych wyznań, w tym 21 prawosławnych duchownych.

Obserwatorzy podkreślają istotną różnicę między sytuacją w Rosji a na Białorusi. W przeciwieństwie do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, gdzie patriarcha Cyryl masowo zatwierdza wyroki pozbawiające antywojennych kapłanów święceń (na liście znajduje się kilkanaście takich przypadków, m.in. sprawa moskiewskiego protoprezbitera Aleksego Umińskiego), na Białorusi nie odnotowano dotychczas przypadku pozbawienia duchownego stanu kapłańskiego za postawę antywojenną. Znane są natomiast sytuacje, w których prześladowani przez reżim księża otrzymywali ciche wsparcie ze strony środowiska cerkiewnego i swoich przełożonych.

Znadniemna.pl na podstawie raportu organizacji „Pokój wszystkim” oraz danych inicjatywy „Chrześcijańska Wizja”

0 Comments

Prawosławny duchowny, ks. Walerian Dunin-Barkowski, kierujący organizacją „Pokój wszystkim” (ros. „Мир всем”), przedstawił w Paryżu raport dokumentujący represje cerkiewne wobec duchownych sprzeciwiających się wojnie przeciwko Ukrainie. Wśród 31 wymienionych kapłanów znalazło się dwóch prawosławnych księży Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej, którzy za swoją postawę zapłacili nie tylko

Kultura, Z-SUPERNEWS, Ziemia Grodzieńska

Dokładnie 142 lata temu, 10 listopada 1884 roku, w Warszawie urodziła się Zofia Nałkowska – jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku. Choć kojarzona jest przede wszystkim ze stolicą, to właśnie kilkuletni pobyt w Grodnie w latach 20. ubiegłego stulecia przyniósł jej literacki przełom, stał się inspiracją dla głośnych dzieł i na trwałe wpisał ją w historię grodu nad Niemnem.

Zofia Nałkowska trafiła nad Niemen w pierwszej połowie lat 20. XX wieku za swoim drugim mężem, podpułkownikiem Janem Jurem-Gorzechowskim, który objął w Grodnie stanowisko dowódcy żandarmerii. Pisarka zamieszkała przy ówczesnej ulicy Kirchowej (dzisiejsza ul. Akademicka 5). Z dala od warszawskiego zgiełku, otoczona niepowtarzalną atmosferą kresowego miasta, przeżyła tu czas niezwykle intensywnej pracy twórczej i pogłębionych refleksji.

To właśnie w Grodnie dokonał się istotny zwrot w jej pisarstwie – odeszła od młodopolskiej stylistyki w stronę psychologicznej i społecznej analizy rzeczywistości. Tutaj powstał słynny „Romans Teresy Hennert” (1923), a uważne obserwacje prowincjonalnych układów towarzyskich i politycznych stały się fundamentem „Granicy”. Nałkowska zafascynowała się także samym miastem oraz postacią swojej wielkiej poprzedniczki – Elizy Orzeszkowej, czego ślady odnajdujemy w jej esejach oraz pełnych barwnych opisów „Dziennikach”.

Grodzieński rozdział w życiu pisarki to jednak nie tylko literatura, ale także poruszająca działalność społeczna. Nałkowska aktywnie zaangażowała się w pracę Towarzystwa Opieki nad Więźniami „Patronat”. Regularnie odwiedzała osadzonych w grodzieńskim więzieniu, pisała podania, organizowała paczki i uczyła czytać. Spotkania z ludźmi zza krat wywarły na niej ogromne wrażenie i stały się bezpośrednią kanwą wstrząsającego zbioru opowiadań „Ściany świata” (1931).

Choć rozpad małżeństwa z Gorzechowskim sprawił, że pod koniec lat 20. opuściła miasto nad Niemnem, pamięć o jej obecności przetrwała w Grodnie przez dekady. Najlepszym dowodem trwałej więzi jest fakt, że właśnie przy ulicy Akademickiej 5 – w domu, w którym mieszkała – w 1989 roku powstało muzeum poświęcone pisarce, przez lata jedyne takie miejsce na świecie. Jego utworzenie było możliwe dzięki wieloletnim staraniom i pasji założycielki grodzieńskiej polonistyki, śp. prof. Swietłany Musijenko.

W 142. rocznicę urodzin Zofii Nałkowskiej warto przypomnieć, jak wielki wpływ na polską literaturę miało Grodno – miasto, które potrafiło natchnąć jedną z najwybitniejszych polskich pisarek.

Opr. Emilia Kuklewska / Znadniemna.pl, na zdjęciu: Zofia Nałkowska, lata 30. XX wieku, fot. Wikipedia

 

0 Comments

Dokładnie 142 lata temu, 10 listopada 1884 roku, w Warszawie urodziła się Zofia Nałkowska – jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku. Choć kojarzona jest przede wszystkim ze stolicą, to właśnie kilkuletni pobyt w Grodnie w latach 20. ubiegłego stulecia przyniósł jej literacki przełom, stał

Społeczeństwo, Z-SUPERNEWS

Znany grodzieński dziennikarz i działacz Związku Polaków na Białorusi Andrzej Poczobut odbył w dniach 8–9 listopada wizytę we Lwowie. Spotkał się tam z miejscowymi Polakami, liderami polskich organizacji oraz przedstawicielami białoruskiej diaspory. W mediach społecznościowych podzielił się m.in. przejmującymi obserwacjami dotyczącymi życia miasta, na którym wojna odcisnęła głębokie piętno.

Głównym punktem pierwszego dnia wizyty, w niedzielę 8 listopada, było spotkanie w Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego we Lwowie. Oprócz lwowskich Polaków uczestniczyły w nim także delegacje naszych rodaków ze Stanisławowa oraz Równego. Jak podkreślał sam Andrzej Poczobut, rozmowy dotyczyły przede wszystkim pielęgnowania polskiej tożsamości, wyzwań, przed jakimi stoją dziś Polacy na Wschodzie oraz wspólnej przyszłości regionu. Uczestnicy wydarzenia nie kryli wzruszenia z możliwości bezpośredniego spotkania z byłym więźniem politycznym reżimu Łukaszenki, który w polskich środowiskach na całym świecie stał się symbolem niezłomności i heroicznej walki o zachowanie tożsamości narodowej.

W poniedziałek, 9 listopada, dziennikarz spotkał się z liderami polskich organizacji działających na Ukrainie, którym opowiedział o działalności Związku Polaków na Białorusi oraz perspektywach ruchu polskiego. Tego samego dnia gościł również na Ukraińskim Uniwersytecie Katolickim, gdzie rozmawiał z przedstawicielami białoruskiej emigracji oraz środowiskiem akademickim.

Pobyt we Lwowie był dla Andrzeja Poczobuta okazją do podzielenia się osobistą refleksją na temat realiów toczącej się na Ukrainie wojny. Choć docenił niepowtarzalną atmosferę i architekturę miasta, zwrócił uwagę na bolesny obraz codzienności lwowian: wyraźną przewagę kobiet na ulicach, widok okaleczonych ofiar wojny oraz niemal powszechne doświadczenie straty bliskich osób.

Wizytę zorganizowano przy współpracy lokalnych środowisk polskich, Konsulatu Generalnego RP we Lwowie oraz Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”.

Znadniemna.pl na podstawie wpisów Andrzeja Poczobuta na X.com i Facebook.com oraz relacji uczestników spotkań z dziennikarzem, na zdjęciu: Andrzej Poczobut (drugi od prawej) z uczestnikami spotkania w Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego we Lwowie, fot.: facebook.com/andrzej.poczobut.9

0 Comments

Znany grodzieński dziennikarz i działacz Związku Polaków na Białorusi Andrzej Poczobut odbył w dniach 8–9 listopada wizytę we Lwowie. Spotkał się tam z miejscowymi Polakami, liderami polskich organizacji oraz przedstawicielami białoruskiej diaspory. W mediach społecznościowych podzielił się m.in. przejmującymi obserwacjami dotyczącymi życia miasta, na którym

Kultura, Wiadomości z Polski, Z-SUPERNEWS

7 listopada 2026 roku w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku odbyła się gala wręczenia 15. edycji Nagrody im. Jerzego Giedroycia — najważniejszej niezależnej nagrody literackiej Białorusi. W konkursie uczestniczyło 24 książki. Pierwsze miejsce przyznano autorowi, który wystąpił pod pseudonimem Aleksandr Kasciukowicz, a jego dzieło nosiło nazwę-maskę „Lirnik”. Jury doceniło tę książkę „za wysokie mistrzostwo w posługiwaniu się słowem oraz głęboką empatię”.

Drugą nagrodę otrzymała książka o nazwie-masce „Ciesla życia”, której autor posługiwał się pseudonimem Siergiej Dubaucewicz. Dzieło zostało wyróżnione „za syntezę literatury dokumentalnej i artystycznej oraz owocny rozwój białoruskiej prozy badawczej”.

Trzecie miejsce zdobył romans science fiction „Pentakvantar” (tomy 1 i 2) Artioma Szukana — nagrodzony „za wyrazistą wielokulturową sagę naukowo-fantastyczną, która poszerza gatunkowe granice literatury białoruskiej”.

Tegoroczna edycja nagrody odzwierciedla trudną sytuację białoruskiej literatury: likwidację lokalnych wydawnictw, pracę autorów na emigracji oraz obawy o ich bezpieczeństwo. Jak podkreśliła Tatiana Niadbaj, przewodnicząca Białoruskiego PEN, Nagroda Giedroycia nie kreuje nowej sytuacji literackiej, lecz jest jej zwierciadłem i świadectwem.

Gala, prowadzona w języku białoruskim z tłumaczeniem symultanicznym na polski i transmitowana online, zgromadziła licznych przedstawicieli białoruskiej i polskiej sceny literackiej oraz środowisk kultury. Wydarzeniu towarzyszyły dyskusje z autorami, targi książek i wystawy poświęcone literaturze białoruskiej.

Nagroda im. Jerzego Giedroycia, nazwana na cześć wybitnego redaktora i intelektualisty urodzonego w Mińsku, od 2012 roku promuje niezależną twórczość białoruską, stając się symbolem wytrwałości kulturowej i wolności słowa.

Znadniemna.pl na podstawie Białoruskiej redakcji Polskiego Radia, na zdjęciu: szefowa białoruskiego PEN, Tatiana Niadbaj, fot.: Facebook.com/radyjo

0 Comments

7 listopada 2026 roku w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku odbyła się gala wręczenia 15. edycji Nagrody im. Jerzego Giedroycia — najważniejszej niezależnej nagrody literackiej Białorusi. W konkursie uczestniczyło 24 książki. Pierwsze miejsce przyznano autorowi, który wystąpił pod pseudonimem Aleksandr Kasciukowicz, a jego dzieło nosiło

Historia, Z-SUPERNEWS, Ziemia Brzeska

Gdy 9 listopada 1952 roku w Rechowot umierał pierwszy prezydent Izraela, kończyła się biografia, której początek i kluczowe zwroty akcji były nierozerwalnie związane z ziemiami dawnej Rzeczypospolitej. Wybitny chemik i architekt syjonistycznej dyplomacji przeszedł drogę od zapomnianego poleskiego miasteczka żydowskiego (sztetla), przez prestiżowe europejskie laboratoria, aż po gabinety ministrów II Rzeczypospolitej. Chociaż los uczynił go obywatelem świata, jego polityczny realizm, twardość w negocjacjach oraz życiowy kompas ukształtowały dwa odmienne, a zarazem autentyczne polskie doświadczenia: surowość kresowego dzieciństwa oraz złożony sojusz z rządem sanacyjnym w Warszawie.

W swojej autobiografii „Trial and Error” Chaim Weizmann z precyzją i bez literackich upiększeń odtworzył świat swojego dzieciństwa. Motol nad Jasiołdą, gdzie przyszedł na świat w 1874 roku, był osadą odciętą od reszty cywilizacji, w której rytm życia wyznaczały kapryśna natura, rzemiosło i spław drewna – główne zajęcie jego ojca. Polesie przełomu wieków jawiło się jako region głębokiej prowincji, zamieszkiwany równocześnie przez ortodoksyjnych Żydów, prawosławnych białoruskich chłopów oraz polskich zarządców i ziemian.

Przełom nastąpił w 1885 roku, gdy jedenastoletni Weizmann wyruszył do oddalonego o zaledwie 40 kilometrów, lecz cywilizacyjnie odległego o epokę Pińska. Jak wspominał, miasto to, liczące około trzydziestu tysięcy mieszkańców, z brukowanymi ulicami i fabrykami, było dla niego prawdziwą metropolią. To tam rozpoczął naukę w rosyjskim gimnazjum. W Pińsku młody Weizmann zderzył się z realiami klasowymi i materialnymi, które zmusiły go do podjęcia pracy jako domowy nauczyciel. Los zetknął go wtedy z żydowską rodziną Lurie, właścicielami potężnych fabryk dykt i sklejki, będącymi jednym z najbogatszych rodów przemysłowych w mieście.

Weizmann został zaangażowany jako tutor młodego Saula Lurie, o czym w swoim tomie wspomnień „W świecie przewrotów” barwnie pisał Jakow Eliasberg – kuzyn Saula oraz wieloletni dyrektor pińskiej fabryki. Opisywał on Weizmanna jako osobę o wielkim uroku osobistym, która z łatwością zjednywała sobie ludzi, a jego głęboki głos i pewność siebie wywierały silne wrażenie na otoczeniu. Eliasberg, blisko związany także z młodszym bratem Chaima, Mojżeszem, zauważał, że już wtedy w skromnym nauczycielu dostrzegano cechy przywódcze. Według jego relacji Weizmann potrafił przekonywać innych do swoich racji nie krzykiem, lecz chłodną, logiczną argumentacją, co mocno kontrastowało z gorącą atmosferą politycznych sporów tamtych czasów. Praca w domach zamożnych rodzin nie tylko zapewniła mu środki do życia, ale też dała unikalny wgląd w mechanizmy nowoczesnego przemysłu i kapitału. Na ulicach Pińska tradycyjne żydowskie wychowanie Weizmanna ostatecznie spotkało się z modernistycznym syjonizmem oraz polskim duchem niepodległościowym.

Więź Weizmanna z polskością nie zakończyła się wraz z wyjazdem na studia na Zachód. W okresie międzywojennym, jako prezydent Światowej Organizacji Syjonistycznej, powrócił do Warszawy w nowej roli globalnego partnera politycznego. W latach 30. XX wieku rząd II Rzeczypospolitej, kierowany przez obóz sanacyjny i współpracowników Józefa Piłsudskiego, stał się dla Weizmanna kluczowym punktem odniesienia na mapie Europy. Relacje te nie miały charakteru sentymentalnego; opierały się na twardej geopolityce oraz czystej zbieżności interesów obu stron.

Rząd Felicjana Sławoja Składkowskiego oraz minister spraw zagranicznych Józef Beck postrzegali masową emigrację Żydów do Mandatu Palestyny jako rozwiązanie wewnętrznych problemów gospodarczych i społecznych, co stworzyło podstawę pragmatycznego sojuszu. Weizmann wielokrotnie spotykał się z ministrem Beckiem, który na forum Ligi Narodów deklarował poparcie Polski dla jak najszerszych granic przyszłego państwa żydowskiego oraz naciskał na Brytyjczyków w sprawie zniesienia ograniczeń imigracyjnych. Jednak w tle tej współpracy toczył się też taktyczny spór. Polskie władze wojskowe równolegle wspierały – głównie poprzez tajne szkolenia i dostawy broni – największego politycznego rywala Weizmanna: Włodzimierza Żabotyńskiego i syjonistów-rewizjonistów, którzy domagali się natychmiastowej ewakuacji Żydów z Polski. Weizmann reprezentował opcję umiarkowaną i legalistyczną, co wymagało od niego zręcznego i ciągłego balansowania w relacjach z Warszawą.

Chaim Weizmann zmarł w Izraelu, po dekadach spędzonych w salonach Londynu, Paryża i Waszyngtonu. Jego biografowie są zgodni, że bez Pińska i bez dyplomatycznych zmagań w warszawskich latach trzydziestych nie byłoby pierwszego prezydenta Izraela. Połączenie kresowej odporności na przeciwności losu, którą dostrzegał w nim już Jakow Eliasberg, z twardą szkołą polityczną nabytą w negocjacjach z polskimi władzami, ukształtowało męża stanu zdolnego przekuć utopijną ideę w państwową rzeczywistość.

Opr. Walery Kowalewski/Znadniemna.pl, na zdjęciu: Chaim Weizmann w 1949 roku, fot.: Wikipedia

0 Comments

Gdy 9 listopada 1952 roku w Rechowot umierał pierwszy prezydent Izraela, kończyła się biografia, której początek i kluczowe zwroty akcji były nierozerwalnie związane z ziemiami dawnej Rzeczypospolitej. Wybitny chemik i architekt syjonistycznej dyplomacji przeszedł drogę od zapomnianego poleskiego miasteczka żydowskiego (sztetla), przez prestiżowe europejskie laboratoria,

Białoruś, Religia, Z-SUPERNEWS

Zabytkowa ikona „Zmartwychwstanie Chrystusa z grobu”, należąca do katolickiego duchownego Henryka Okołotowicza, skazanego na 11 lat kolonii karnej, ułaskawionego i deportowanego do Rzymu po staraniach Stolicy Apostolskiej, została sprzedana podczas aukcji elektronicznej na Białorusi. Nabywca zapłacił za XVIII-wieczny zabytek 1904 ruble białoruskie, czyli około 2,3 tys. złotych. Była to już czwarta próba sprzedaży dzieła, którego cenę od maja obniżono 2,5-krotnie.

Ikona „Zmartwychwstanie Chrystusa z grobu” została sprzedana 5 listopada podczas licytacji elektronicznej. O zakup zabytku rywalizowało dwóch uczestników. Przy cenie wywoławczej wynoszącej 1600 rubli białoruskich (około 1,9 tys. zł) zwycięzca zaoferował 1904 ruble (około 2,3 tys. zł). O wyniku zdecydowała niewielka różnica, ponieważ przedostatnia oferta opiewała na 1896 rubli.

Ikona o wymiarach 31 × 31 cm pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku. W opisie aukcyjnym podkreślono jej wartość historyczną i artystyczną oraz znaczenie jako obiektu dziedzictwa kulturowego.

Sprzedaż zabytku okazała się jednak trudniejsza, niż początkowo zakładano. Po raz pierwszy ikonę wystawiono na aukcję w maju za 4000 rubli białoruskich (około 4,8 tys. zł). Następnie cenę obniżono do 3200 rubli (około 3,8 tys. zł). W kolejnej licytacji znalazł się wprawdzie nabywca, który zgodził się kupić przedmiot, lecz nie dokonał zapłaty. We wrześniu ikonę oferowano już za 2400 rubli (około 2,9 tys. zł), jednak nie zgłosił się żaden chętny. Dopiero październikowe obniżenie ceny wywoławczej do 1600 rubli przyniosło rezultat. Ostatecznie zabytek sprzedano za niespełna połowę kwoty, za jaką został wystawiony aukcję po raz pierwszy.

Przedmiot został wystawiony na sprzedaż w ramach postępowania egzekucyjnego. W dokumentach jako dłużnik figurował Giennadij Władisławowicz Okołotowicz, czyli świeckie imię ks. Henryka Okołotowicza.

Tło sprawy

Ks. Henryk Okołotowicz, katolicki duchowny skazany na Białorusi pod zarzutem zdrady państwa, otrzymał wyrok 11 lat kolonii karnej. W listopadzie 2025 roku po wysiłkach dyplomacji Stolicy Apostolskiej odzyskał wolność na mocy aktu ułaskawienia i wyjechał do Rzymu bez możliwości powrotu na Białoruś.

Pomimo zwolnienia duchownego białoruskie władze kontynuowały sprzedaż zajętego wcześniej majątku. Oprócz zabytkowych ikon na aukcje trafiły także samochody, przyczepa oraz należąca do księdza działka. Sprzedaż XVIII-wiecznej ikony jest kolejnym etapem wyprzedaży mienia skonfiskowanego księdzu po jego skazaniu.

Znadniemna.pl na podstawie inicjatywy Chrześcijańska Wizja, fot.: e-auction.by

0 Comments

Zabytkowa ikona „Zmartwychwstanie Chrystusa z grobu”, należąca do katolickiego duchownego Henryka Okołotowicza, skazanego na 11 lat kolonii karnej, ułaskawionego i deportowanego do Rzymu po staraniach Stolicy Apostolskiej, została sprzedana podczas aukcji elektronicznej na Białorusi. Nabywca zapłacił za XVIII-wieczny zabytek 1904 ruble białoruskie, czyli około 2,3

Widget Image
Connect with:
© Znadniemna.pl
Przejdź do treści