HomeStandard Blog Whole Post

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy poinformowało, że w ramach złożonego fake newsa publikowano fake newsy, rzekomo powiązane z litewską dyplomacją. Dochodzenie w tej sprawie prowadzą już na Litwie odpowiednie służby. Hakerzy, którzy zaatakowali konto na Twitterze Tomasza Sakiewicza, stronę „Poland Daily” oraz portal Związku Polaków na Białorusi Znadniemna.pl, zablokowali także szefowi „GP” dostęp do tweetdecka – aplikacji do zarządzania Twitterem. Jak dowiedział się portal Niezalezna.pl – atak na powiązany z Telewizją Republiką serwis „Poland Daily” został dokonany z Rygi, stolicy Łotwy.

Rasa Jakilaitiene, rzeczniczka litewskiego ministra spraw zagranicznych, powiedziała, że fałszywa wiadomość została umieszczona na polskiej stronie internetowej.

Fałszywe wiadomości pojawiły się na Polanddaily.com. W zamieszczonym tam artykule znalazła się uwaga ministra Linkeviciusa, w której twierdził, że na Białoruś trzeba wysłać siły pokojowe – powiedziała rzeczniczka.

Rzeczniczka litwewskiego MSZ zwróciła uwagę, że dla podniesienia wiarygodności fake newsa w artykule pojawiała się także wzmianka na temat polskiego ministra spraw zagranicznych.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy wydało oświadczenie zaprzeczające fałszywym informacjom. Potwierdzono, że odpowiednie służby wszczęły już w tej sprawie dochodzenie.

Jest wysoce prawdopodobne, że trwa cyberatak informacyjny, który jest obecnie badany przez władze litewskie – czytamy w komunikacie.

Redaktor naczelny „Gazety Polskiej” stracił dostęp do konta (zmieniono hasło), na którym wstawiono odnośnik do artykułu zamieszczonego na portalu Znadniemna.pl, który prowadzi Związek Polaków na Białorusi. Ów artykuł to także cyberprowokacja. Dowiadujemy się z niego, że „Polska i Litwa wzywają NATO do wysłania wojsk na Białoruś”.

Podrobiony artykuł na portalu „Poland Daily” nosił tytuł „Polska i Litwa naciskają na wysłanie wojsk na Białoruś”. Napisany był w języku angielskim i podobnie jak publikacja wrzucona na Znadniemna.pl, dezinformował o rzekomych naciskach Polski, Litwy i Stanów Zjednoczonych na NATO. W tekście pojawiły się też nazwiska ministra spraw zagranicznych Polski Zbigniewa Rau oraz Swiatłany Cichanouskiej. Na zdjęciu głównym umieszczono szefa litewskiej dyplomacji Linasa Linkevičiusa.

To nie pierwszy rosyjski atak na media związane ze „Strefą Wolnego Słowa”. Przypomnijmy: w maju 2020 r. portal Niezalezna.pl dwukrotnie padł ofiarą rosyjskich hakerów, którzy zmieniali treść naszych publikacji.

Na naszą stronę (a także na portale Telewizji Republika, Radia Szczecin, olsztyn24.pl oraz stronę gminy Orzysz, gdzie znajduje się garnizon) wstawiono artykuł pt. Amerykanie „chwalą” pobyt w Drawsku. „Jedyne czym mogą strzelić to gumki od majtek”

Gdy opublikowaliśmy informację o tym ataku, Rosjanie dokonali kolejnego włamania, zmieniając ją na „newsa”, że Niezalezna.pl przyznaje się do autorstwa wcześniejszego artykułu.

To nie koniec działań Moskwy przeciwko naszym mediom. Pod koniec maja na anglojęzycznym prorosyjskim portalu „The Duran” ukazał się „wywiad”, przeprowadzony rzekomo przez Katarzynę Gójską dla „Gazety Polskiej”. Rozmówcą wicenaczelnej tygodnika miał być amerykański generał broni Christopher G. Cavoli, dowódca sił amerykańskich w Europie. Nie trzeba chyba dodawać, że rozmowa, w której Cavoli twierdzi, że Polska i kraje bałtyckie są fatalnie zorganizowane pod względem militarnym, została w całości wymyślona.

Znadniemna.pl za niezalezna.pl

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy poinformowało, że w ramach złożonego fake newsa publikowano fake newsy, rzekomo powiązane z litewską dyplomacją. Dochodzenie w tej sprawie prowadzą już na Litwie odpowiednie służby. Hakerzy, którzy zaatakowali konto na Twitterze Tomasza Sakiewicza, stronę „Poland Daily” oraz portal Związku Polaków na

Dokładnie rok po przywróceniu ruchu na polsko-białoruskich przejściach granicznych w Kuźnicy i Bobrownikach podlaska Krajowa Administracja Skarbowa podsumowała pierwsze dwanaście miesięcy ich funkcjonowania. Od 17 listopada 2025 roku granicę w obu kierunkach przekroczyło ponad 1,3 miliona osób, a obywatele Białorusi wywieźli z Polski towary warte przeszło 125 milionów złotych.

Szczegółowe dane dotyczące natężenia ruchu przedstawił w rozmowie z redaktorem Ryszardem Minką na antenie Polskiego Radia Białystok komisarz Maciej Czarnecki, oficer prasowy podlaskiej KAS. W ciągu minionego roku funkcjonariusze celno-skarbowi oraz strażnicy graniczni odprawili na obu przejściach łącznie ponad 410 tysięcy samochodów osobowych, przeszło 61,1 tysiąca pojazdów ciężarowych oraz ponad 15 tysięcy autokarów.

Przedstawiciel administracji skarbowej zaznaczył, że obecnych statystyk nie należy bezpośrednio porównywać z okresem sprzed zamknięcia granicy (przejście w Kuźnicy zostało zamknięte w 2021 roku, a w Bobrownikach – w 2023 roku). Zdaniem komisarza Macieja Czarneckiego wznowienie odpraw otworzyło nowy rozdział w historii tych placówek. Na aktualną skalę ruchu wpływają przede wszystkim uwarunkowania geopolityczne, wojna na Ukrainie oraz rygorystyczne przepisy regulujące obrót towarowy z Białorusią i Rosją.

Dla porównania, przed wybuchem pandemii i kryzysem migracyjnym natężenie ruchu na tych przejściach było ponad czterokrotnie większe. Według archiwalnych statystyk Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej, w 2019 roku odprawiono tam w obu kierunkach około 5,5 miliona podróżnych oraz 2,3 miliona pojazdów.

Znadniemna.pl na podstawie Polskiego Radia Białystok, fot.: Hpravy.org

Dokładnie rok po przywróceniu ruchu na polsko-białoruskich przejściach granicznych w Kuźnicy i Bobrownikach podlaska Krajowa Administracja Skarbowa podsumowała pierwsze dwanaście miesięcy ich funkcjonowania. Od 17 listopada 2025 roku granicę w obu kierunkach przekroczyło ponad 1,3 miliona osób, a obywatele Białorusi wywieźli z Polski towary warte

Wczoraj, 17 listopada, zmarła Anna Sadowska – wieloletnia działaczka społeczna i pierwsza prezeska Oddziału Związku Polaków na Białorusi w Wołkowysku. Dla miejscowej społeczności pozostanie symbolem odradzającej się w latach dziewięćdziesiątych polskości, współtwórczynią polskiej oświaty nad Wołkowyją oraz niestrudzoną opiekunką żołnierskich mogił.

Kiedy na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku na Grodzieńszczyźnie zaczynało odradzać się polskie życie społeczne, Anna Sadowska znalazła się w gronie osób, które postanowiły przywrócić rodakom język, kulturę i pamięć historyczną. W 1990 roku objęła funkcję pierwszej prezeski Oddziału Związku Polaków na Białorusi w Wołkowysku. Pod jej kierownictwem struktury Związku szybko umocniły się nie tylko w samym Wołkowysku, ale także w okolicznych miejscowościach o głębokich kresowych tradycjach, takich jak Hniezno, Mścibów, Szydłowicze, Wołpa czy Roś. Z inicjatywy kierowanego przez nią oddziału odradzało się harcerstwo, a w 1993 roku odbyły się pierwsze Dni Kultury Polskiej.

Jednym z najważniejszych dzieł życia śp. Anny Sadowskiej była walka o powrót języka ojczystego do szkół. Dzięki jej determinacji, uporowi i zdolnościom organizacyjnym już w 1992 roku w Wołkowysku powstały pierwsze polskie klasy, a 1 września 1998 roku otwarto wymarzoną przez pokolenia Szkołę Polską w Wołkowysku – drugą, po grodzieńskiej, tego typu placówkę na Białorusi. Gdy po latach, wskutek represji wobec polskiej mniejszości, szkoła została zlikwidowana i zrusyfikowana, pani Anna przeżywała to jak osobistą stratę, do końca wierząc, że zasiane w sercach setek jej uczniów ziarno polskości wyda owoce.

Równie ważnym posłannictwem Anny Sadowskiej była troska o polskie miejsca pamięci narodowej rozsiane po całej ziemi wołkowyskiej. Przez dekady otaczała troską dużą kwaterę żołnierzy Wojska Polskiego poległych w latach 1918–1920 podczas walk o granice odrodzonej Rzeczypospolitej, pomnik zamordowanych przez Niemców w 1943 roku wołkowyskich nauczycieli i przedstawicieli inteligencji oraz dziesiątki zapomnianych mogił powstańczych i akowskich. Dzięki jej staraniom oraz wsparciu Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa udało się upamiętnić zbiorową mogiłę czterech młodych harcerzy z konspiracyjnej placówki Armii Krajowej, w tym dziewiętnastoletniego Narcyza Gienikiera, rozstrzelanych przez NKWD w marcu 1945 roku. W ostatnich latach, gdy białoruskie władze niszczyły kolejne kwatery żołnierzy, w tym mogiłę akowską w Wołkowysku, śp. Anna Sadowska dawała świadectwo prawdzie, ocalając od zapomnienia nazwiska i losy bohaterów.

W pamięci przyjaciół, działaczy Związku Polaków na Białorusi oraz gości z Macierzy, między innymi ze Stowarzyszenia Traugutt.org z Pruszcza Gdańskiego, z którymi wspólnie przemierzała kresowe szlaki pamięci, zapisała się jako osoba niezwykle ciepła, gościnna, skromna i bezgranicznie oddana sprawom polskim. Pozostawiła po sobie pustkę, którą trudno będzie wypełnić, ale także piękny testament służby Bogu, Ojczyźnie i ludziom.

Wieczny odpoczynek racz Jej dać, Panie…

Znadniemna.pl, fot.: Facebook.com

Wczoraj, 17 listopada, zmarła Anna Sadowska – wieloletnia działaczka społeczna i pierwsza prezeska Oddziału Związku Polaków na Białorusi w Wołkowysku. Dla miejscowej społeczności pozostanie symbolem odradzającej się w latach dziewięćdziesiątych polskości, współtwórczynią polskiej oświaty nad Wołkowyją oraz niestrudzoną opiekunką żołnierskich mogił. Kiedy na przełomie lat osiemdziesiątych

Białoruskie władze wydają zagranicznym księżom katolickim zezwolenia na posługę na zaledwie kilka miesięcy, co w praktyce zmusza ich do wyjazdu. Z tego powodu parafię w Swietłahorsku opuszcza pochodzący z Polski ks. Tadeusz Samorek, który posługiwał na Białorusi nieprzerwanie od 1999 roku.

W parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Swietłahorsku, w obwodzie homelskim, wierni pożegnali swojego wieloletniego proboszcza. Ksiądz Tadeusz Samorek, misjonarz z Polski, podjął decyzję o opuszczeniu Białorusi, choć jego obecne pozwolenie na prowadzenie działalności religijnej formalnie jeszcze nie wygasło. Bezpośrednią przyczyną wyjazdu jest nowa praktyka białoruskiej administracji, która po wygaśnięciu poprzedniego zezwolenia przyznała kapłanowi kolejną zgodę jedynie na trzy miesiące. Zmagający się także z problemami zdrowotnymi duchowny uznał, że tak krótki termin nie daje szans na stabilną pracę duszpasterską. Dla diecezji pińskiej, do której należy Swietłahorsk, i która od lat zmaga się z najostrzejszym na Białorusi deficytem powołań oraz duchowieństwa, utrata tak doświadczonego kapłana to wyjątkowo dotkliwy cios.

Ks. Tadeusz Samorek pochodzi z Polski, ukończył lubelskie seminarium duchowne i przyjął święcenia kapłańskie w 1994 roku. Na Białoruś przyjechał w 1999 roku. Początkowo pomagał odbudowywać wspólnotę katolicką w Homlu, a od 2003 roku kierował parafią w Swietłahorsku oraz pełnił funkcję dziekana dekanatu homelskiego. Jego sytuacja nie jest wyjątkowa, gdyż w listopadzie kilku innych polskich księży także otrzymało zezwolenia na minimalny okres od trzech do sześciu miesięcy. Dotyczy to między innymi kapłanów pracujących w diecezji witebskiej, w tym kustosza narodowego sanktuarium Matki Bożej Królowej Jezior w Brasławiu.

Decyzje o skracaniu zezwoleń do kilku miesięcy są kolejnym etapem wieloletniej polityki reżimu Alaksandra Łukaszenki, zmierzającej do ograniczenia obecności polskich duchownych w Kościele katolickim na Białorusi. Zgodnie z białoruskim prawem każdy zagraniczny duchowny musi posiadać indywidualne zezwolenie na działalność religijną, wydawane przez urząd Pełnomocnika ds. Religii i Narodowości. Władze w Mińsku coraz częściej wykorzystują ten mechanizm jako narzędzie nacisku politycznego.

Według monitoringu inicjatywy „Chrześcijańska Wizja” tylko w okresie od stycznia do sierpnia 2026 roku białoruskie władze odmówiły przedłużenia pozwoleń co najmniej kilkunastu polskim księżom we wszystkich czterech diecezjach, w tym kapłanom posługującym na Białorusi przez 25, a nawet ponad 30 lat. Szczególnie trudna sytuacja panuje na wschodzie i południu kraju, w rozległej diecezji pińskiej, ciągnącej się od Brześcia po Homel. Z powodu niedoboru miejscowych kapłanów brak duchownych z Polski uniemożliwia zapewnienie regularnej opieki duszpasterskiej wszystkim parafiom. Zamiast otwarcie odmawiać zgody – co wywołałoby protesty parafian i szeroki oddźwięk medialny – urzędnicy coraz częściej wydają pozwolenia „kadłubowe” na 3 lub 6 miesięcy, utrzymując duchownych w permanentnej niepewności i zmuszając ich do samodzielnej decyzji o powrocie do kraju.

Znadniemna.pl na podstawie Katolik.life, na zdjęciu: ks. Tadeusz Samorek, fot.: Katolik.life

Białoruskie władze wydają zagranicznym księżom katolickim zezwolenia na posługę na zaledwie kilka miesięcy, co w praktyce zmusza ich do wyjazdu. Z tego powodu parafię w Swietłahorsku opuszcza pochodzący z Polski ks. Tadeusz Samorek, który posługiwał na Białorusi nieprzerwanie od 1999 roku. W parafii Podwyższenia Krzyża Świętego

17 listopada, w Międzynarodowy Dzień Studenta, polskie sale wykładowe wypełniają tysiące młodych ludzi z Białorusi – w tym liczna grupa Polaków z Kresów. W roku akademickim 2026/2027 wybór studiów w Polsce to nie tylko pragmatyczna inwestycja w europejski dyplom, ale przede wszystkim ucieczka od zideologizowanych i opresyjnych systemów edukacji w Mińsku i Moskwie.

Z najnowszych danych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wynika, że obywatele Białorusi stanowią drugą co do wielkości grupę cudzoziemców na polskich uczelniach. W ostatnim pełnym roku akademickim uczyło się ich prawie 11 tysięcy. Choć tegoroczna rekrutacja na rok 2026/2027 przyniosła pewne zmiany – spowodowane między innymi zaostrzeniem wymogów językowych (konieczność potwierdzenia znajomości języka polskiego na poziomie B2) oraz utrudnieniami na granicy – zainteresowanie polskimi uczelniami pozostaje stabilne. Młodzi przybysze ze Wschodu najczęściej wybierają Warszawę, Kraków, Wrocław, Poznań i Gdańsk, stawiając na informatykę, kierunki inżynieryjne, medycynę oraz finanse.

Tegoroczna jesień wyraźnie pokazała różnicę między szkolnictwem wyższym w Polsce i na Białorusi. Podczas gdy polskie uniwersytety i politechniki bez problemu wypełniały limity przyjęć, na uczelniach w Mińsku i Grodnie wiele miejsc na prestiżowych kierunkach, takich jak medycyna i technika, pozostało wolnych. Przyczyny tego odpływu są głębsze niż demografia – w autorytarnych państwach takich jak Białoruś i Rosja, uczelnie przestały być miejscem wolnej wymiany myśli, a stały się narzędziem kontroli i indoktrynacji.

Na białoruskich i rosyjskich uczelniach obowiązkowe są zajęcia z wychowania patriotycznego oraz propagandy państwowej, a programy historii czy nauk społecznych podlegają ścisłej cenzurze. Do tego dochodzi wieloletni przymus pracy po studiach w wyznaczonych przez państwo instytucjach za symboliczne wynagrodzenie, wzmagające się presje związane z poborem do wojska oraz nieustanna inwigilacja aktywności studentów w mediach społecznościowych. Jednocześnie tamtejsze dyplomy tracą międzynarodową wartość, a zerwanie współpracy naukowej z Zachodem odcina młodzież od nowoczesnych laboratoriów, wymian i rynku pracy.

Dla młodych ludzi z Białorusi, a szczególnie dla młodych Polaków z Grodzieńszczyzny, Mińszczyzny i Ziemi Brzeskiej, studia w Polsce to pierwsze doświadczenie prawdziwej autonomii akademickiej. Tu mają prawo do własnych poglądów, uczestnictwa w niezależnych kołach naukowych, wyboru ścieżki kariery i swobodnego korzystania z europejskich programów wymiany. To także szansa na pielęgnowanie ojczystego języka, pamięci historycznej i więzi z polską kulturą – zwłaszcza w czasie, gdy na Białorusi polskie szkolnictwo praktycznie zanikło.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Studenta wszystkim młodym Polakom i Białorusinom studiującym w Polsce życzymy, aby zdobyta w wolnym świecie wiedza stała się fundamentem bezpiecznej przyszłości oraz kapitałem do odbudowy wolnej i demokratycznej Białorusi!

Znadniemna.pl, źródło ilustracji: bsw.edu.pl

17 listopada, w Międzynarodowy Dzień Studenta, polskie sale wykładowe wypełniają tysiące młodych ludzi z Białorusi – w tym liczna grupa Polaków z Kresów. W roku akademickim 2026/2027 wybór studiów w Polsce to nie tylko pragmatyczna inwestycja w europejski dyplom, ale przede wszystkim ucieczka od zideologizowanych

Dwie wybitne działaczki polskiej mniejszości na Białorusi – Anna Paniszewa z Brześcia oraz Irena Biernacka z Lidy – zostały wyróżnione Medalem im. Danuty Siedzikówny „Inki”. Odznaczenia przyznało Stowarzyszenie „Brygada Inki” z Czarnego z okazji jubileuszu swojego 10-lecia.

Obie uhonorowane Polki z Kresów to byłe więźniarki polityczne reżimu Aleksandra Łukaszenki. Wiosną 2021 roku zostały aresztowane przez białoruskie władze w ramach fali represji wymierzonych w polskie szkolnictwo oraz działaczy Związku Polaków na Białorusi. Po kilku miesiącach spędzonych w białoruskich aresztach obie odzyskały wolność dzięki intensywnym staraniom polskiej dyplomacji oraz prezydenta RP Andrzeja Dudy.

Uroczystość 10-lecia Stowarzyszenia „Brygada Inki”, kierowanego przez prezesa Mariusza Birosza, odbyła się 14 listopada 2026 roku. Jak podkreśliła w mediach społecznościowych Anna Paniszewa, wyróżnienie zostało jej przyznane m.in. za wieloletnie upamiętnianie „Inki” oraz Żołnierzy Wyklętych w Brześciu – w latach 2015–2021 kierowana przez nią Polska Harcerska Szkoła Społeczna im. Romualda Traugutta (prowadzona przez Forum Polskich Inicjatyw Lokalnych Brześcia i Obwodu Brzeskiego) regularnie organizowała nad Bugiem obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, co stało się jednym z pretekstów do jej zatrzymania 12 marca 2021 roku.

„To doświadczenie pokazało, jak wielkie znaczenie ma pamięć – i jak ważni są ludzie, którzy jej nie porzucają, nawet gdy staje się ona trudna, niewygodna czy niebezpieczna. Dlatego tym bardziej cenię dziesięcioletnią działalność «Brygady Inki»: jej odwagę, wytrwałość, serce i konsekwencję w działaniu” – napisała na Facebooku Anna Paniszewa, składając stowarzyszeniu gratulacje z okazji jubileuszu.

Wzruszenia z powodu przyznanego odznaczenia nie kryła również Irena Biernacka, wieloletnia działaczka ZPB z Lidy:

„Z całego serca dziękuję za wyróżnienie Medalem im. Danuty Siedzikówny «Inki». To dla mnie ogromny zaszczyt i wzruszenie!” – napisała na Facebooku.

Znadniemna.pl na podstawie wpisów Anny Paniszewej i Ireny Biernackiej w mediach społecznościowych

Dwie wybitne działaczki polskiej mniejszości na Białorusi – Anna Paniszewa z Brześcia oraz Irena Biernacka z Lidy – zostały wyróżnione Medalem im. Danuty Siedzikówny „Inki”. Odznaczenia przyznało Stowarzyszenie „Brygada Inki” z Czarnego z okazji jubileuszu swojego 10-lecia. Obie uhonorowane Polki z Kresów to byłe więźniarki polityczne

Smutna wiadomość o śmierci Marii Gordziejko – Kresowianki, Sybiraczki oraz świadka wojennej tułaczki Polaków ewakuowanych z ZSRR z Armią gen. Władysława Andersa – nadeszła z Podlasia. Nasza krajanka z Polesia odeszła do Stwórcy 13 listopada 2026 roku w wieku 95 lat.

Maria Gordziejko urodziła się w 1931 roku w Kosowie Poleskim na Polesiu. Jej beztroskie dzieciństwo brutalnie przerwała sowiecka okupacja Kresów Wschodnich. Ojciec, przedwojenny legionista i osadnik wojskowy, został aresztowany przez Sowietów w listopadzie 1939 roku i ślad po nim zaginął, natomiast 10 lutego 1940 roku – podczas pierwszej masowej deportacji – ośmioletnia wówczas Maria wraz z matką oraz dwiema młodszymi siostrami została wywieziona w głąb Związku Sowieckiego, do specposiołka Szubunia w tajdze nieopodal Archangielska.

Na nieludzkiej ziemi doświadczyła dotkliwych mrozów, głodu, chorób i ciężkiej pracy. Nadzieję na przetrwanie przyniosło zawarcie układu Sikorski–Majski oraz formowanie Armii Polskiej na Wschodzie pod dowództwem gen. Władysława Andersa. W 1941 roku rozpoczęła się długa wędrówka ku wolności, podczas której mała Maria – rozdzielona z chorą na tyfus matką – trafiła do grupy polskich sierot ewakuowanych do Persji. Schronienie i opiekę znalazła w irańskim Isfahanie (gdzie szczęśliwie odnalazła ją również mama), stając się jednym z tysięcy tzw. Dzieci Isfahanu. Następnie przez dwa powojenne lata przebywała także wśród polskich uchodźców w Libanie, w miejscowości Zouk-Mikael.

Do Polski powróciła w 1947 roku. Przez dziesięciolecia pozostawała wierną strażniczką pamięci o losach Polaków deportowanych na Sybir, o kresowym dziedzictwie oraz o solidarności narodów, które udzieliły polskim dzieciom schronienia. Swoimi przeżyciami dzieliła się podczas spotkań z młodzieżą (m.in. na Podlasiu), w audycjach radiowych, filmach dokumentalnych oraz na łamach prasy kresowej – w 2007 roku kwartalnik „Echa Polesia” opublikował jej poruszające wspomnienia zatytułowane „Tułacze dzieciństwo”.

Informację o odejściu Marii Gordziejko media regionalne (m.in. Podlasie24.pl), Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Ambasada Iranu w Polsce podały w piątek, 13 listopada 2026 roku, a dwa dni później wspomnienie o Niej zamieścił portal Polesie.org.

Cześć Jej Pamięci!

Znadniemna.pl na podstawie Polesie.org, fot.: Polesie.org

Smutna wiadomość o śmierci Marii Gordziejko – Kresowianki, Sybiraczki oraz świadka wojennej tułaczki Polaków ewakuowanych z ZSRR z Armią gen. Władysława Andersa – nadeszła z Podlasia. Nasza krajanka z Polesia odeszła do Stwórcy 13 listopada 2026 roku w wieku 95 lat. Maria Gordziejko urodziła się w

W 2026 roku przypada 430. rocznica zawarcia Unii Brzeskiej, podpisanej w 1596 roku w Brześciu nad Bugiem. Wydarzenie to dało początek Kościołowi unickiemu, dziś znanemu jako Kościół greckokatolicki, który zachował tradycję liturgiczną Wschodu, pozostając w jedności ze Stolicą Apostolską.

Jubileusz jest upamiętniany zarówno w Polsce, jak i za granicą. W dniach 22–23 października na Uniwersytecie w Siedlcach odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „Oblicza Wschodu”, poświęcona historii i dziedzictwu Kościołów wschodnich. W spotkaniu uczestniczyli badacze z Polski, Ukrainy, Litwy, Austrii, Niemiec, Włoch i Bułgarii.

Jednym z ważniejszych wydarzeń jubileuszowych w Polsce były także obchody zorganizowane 14 listopada w Warszawie pod hasłem „Unici Rzeczypospolitej dziękują za dar Jedności”. Spotkanie połączono z 20-leciem duszpasterstwa białoruskich grekokatolików w Polsce. W programie znalazły się wykłady historyczne, dyskusja oraz Boska Liturgia sprawowana w obrządku bizantyjskim.

Rocznica jest przypominana również w innych krajach Europy. W dniach 9–10 listopada w Rzymie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „The Union of Brest 1596 and Beyond”, zorganizowana przez Niemiecki Instytut Historyczny w Rzymie i École française de Rome. Uczestnicy z wielu krajów Europy analizowali znaczenie Unii Brzeskiej dla dziejów chrześcijaństwa w Europie Środkowo-Wschodniej oraz historię Kościołów unickich.

Szeroki wymiar jubileusz ma również na Ukrainie, gdzie Ukraiński Kościół Greckokatolicki działa swobodnie, a 430-lecie Unii Brzeskiej zostało wpisane przez Radę Najwyższą Ukrainy do oficjalnego kalendarza rocznic państwowych na 2026 rok. W październiku odbył się tam m.in. trzydniowy cykl konferencji na wschodzie kraju – w Zaporożu, Krzywym Rogu i Dnieprze – pod hasłem „430 lat Unii Brzeskiej i lekcje niezłomności dla Ukrainy”, współorganizowany przez Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej, Ukraiński Uniwersytet Katolicki we Lwowie oraz Egzarchat Doniecki UKGK. Sesje naukowe i uroczystości zorganizowano także m.in. w Tarnopolu i Berdyczowie.

Dla Polaków mieszkających na Białorusi rocznica ma wymiar szczególny. To właśnie w Brześciu, jednym z najważniejszych historycznych miast dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, zawarto unię, która przez stulecia kształtowała życie religijne i kulturę znacznej części mieszkańców ziem dzisiejszej Białorusi. Współczesne obchody przypominają o wspólnym dziedzictwie narodów dawnej Rzeczypospolitej oraz o duchowej tradycji, która pozostawiła trwały ślad w historii regionu.

Zauważalne jest przy tym, że choć jubileusz jest uroczyście przypominany na Ukrainie, a także przez środowiska naukowe, katolickie i emigracyjne w Polsce oraz innych krajach Europy, nie odnotowano oficjalnych obchodów rocznicowych na samej Białorusi, gdzie zawarta przed 430 laty unia stanowiła jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach miejscowego chrześcijaństwa.

Znadniemna.pl na podstawie materiałów Uniwersytetu w Siedlcach, Niemieckiego Instytutu Historycznego w Rzymie, École française de Rome, Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego oraz relacji Duszpasterstwa Białoruskich Grekokatolików w Polsce, na zdjęciu: uczestnicy warszawskich obchodów 430. rocznicy Unii Brzeskiej oraz 20-lecia duszpasterstwa białoruskich grekokatolików w Polsce, 14 listopada 2026 r., fot.: belarus2020.churchby.info

W 2026 roku przypada 430. rocznica zawarcia Unii Brzeskiej, podpisanej w 1596 roku w Brześciu nad Bugiem. Wydarzenie to dało początek Kościołowi unickiemu, dziś znanemu jako Kościół greckokatolicki, który zachował tradycję liturgiczną Wschodu, pozostając w jedności ze Stolicą Apostolską. Jubileusz jest upamiętniany zarówno w Polsce, jak

16 listopada Kościół katolicki wspomina Najświętszą Maryję Pannę Ostrobramską, Matkę Miłosierdzia. Choć Jej cudowny wizerunek znajduje się w Wilnie, dla Polaków mieszkających nad Niemnem, na Grodzieńszczyźnie, Wileńszczyźnie czy Mińszczyźnie od pokoleń pozostaje Ona po prostu „Naszą Panią” – bliską, domową Matką, symbolem niezłomnej wiary, żołnierskiego honoru i duchowym łącznikiem z dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej.

Słowo „Nasza” w odniesieniu do Pani Ostrobramskiej ma na Kresach wymiar szczególny. Przez stulecia pod wileńską bramę ciągnęły piesze pielgrzymki z Grodna, Lidy, Oszmiany czy Nowogródka. Wierni, niezależnie od stanu, szli tam jak do rodzinnego domu, by podziękować za ocalenie, prosić o zdrowie dla bliskich i opiekę nad ojczystą ziemią. Ta wielowiekowa bliskość sprawiła, że wizerunek Matki Bożej przedstawionej bez Dzieciątka Jezus, ze skrzyżowanymi na piersiach dłońmi i pełnym czułości spojrzeniem, stał się ważnym elementem krajobrazu duchowego wielu polskich domów na Białorusi.

Pani z Ostrej Bramy towarzyszyła Polakom nie tylko w codziennej modlitwie, ale także w najtrudniejszych chwilach walki o wolność. W latach II wojny światowej wizerunek Matki Bożej Ostrobramskiej był obecny na ryngrafach noszonych przez żołnierzy Armii Krajowej i innych formacji niepodległościowych na Kresach. Partyzanci z Nowogródczyzny, Grodzieńszczyzny i Wileńszczyzny powierzali się Jej opiece, traktując Ją jako swoją Hetmankę i Orędowniczkę. Jej wizerunek przetrwał w rodzinnych pamiątkach jako jeden z najcenniejszych znaków wierności Bogu i Ojczyźnie.

O tym, jak głęboko Matka Miłosierdzia wrosła w życie tutejszych rodzin, świadczą również powojenne losy Polaków na Białorusi. W czasach wojującego ateizmu, gdy wiele świątyń zamknięto lub pozbawiono kapłanów, to właśnie przed domowymi ołtarzykami z kopią wileńskiego obrazu gromadziły się całe rodziny i kolejne pokolenia wiernych. Babcie i matki, odmawiając różaniec po polsku, przekazywały dzieciom nie tylko katechizm, ale także pamięć o korzeniach, kulturze i tradycji chrześcijańskiej. Jej obraz wisiał na honorowym miejscu w wiejskich domach nad Niemnem i w miejskich mieszkaniach, przypominając słowa Mickiewicza:

„Panno Święta, co Jasnej bronisz Częstochowy i w Ostrej świecisz Bramie”.

Mimo zmieniających się granic i realiów politycznych więź z „Naszą Panią” nie słabnie. Święto Matki Bożej Ostrobramskiej jest uroczyście obchodzone w parafiach katolickich całego kraju, szczególnie w diecezji grodzieńskiej, historycznie związanej z dawną Archidiecezją Wileńską. W świątyniach noszących Jej wezwanie, między innymi w grodzieńskiej parafii na Augustówku czy w Zalesiu koło Smorgoni, gromadzą się wierni, by podczas uroczystych sum odpustowych powierzać Jej opiece swoje rodziny i wspólnoty.

Dla Polaków na Białorusi dzisiejsze święto jest dniem szczególnej refleksji i nadziei. W czasach pełnych niepokoju, wyzwań i tęsknoty za bliskimi rozproszonymi po świecie, Pani z Ostrej Bramy pozostaje niezmienną kotwicą nadziei i Matką Miłosierdzia, dla której ziemskie granice nie istnieją. Z grodzieńskich, lidzkich i mińskich kościołów płynie dziś ku Wilnu ta sama prośba, którą szeptali nasi przodkowie:

„Nasza Pani z Ostrej Bramy, miej nas w swojej opiece i prowadź ku lepszemu jutru”.

Opr. Emilia Kuklewska / Znadniemna.pl, ilustracja: Polski ryngraf patriotyczny: Matka Boska Ostrobramska na tle orła, źródło: Wikipedia

16 listopada Kościół katolicki wspomina Najświętszą Maryję Pannę Ostrobramską, Matkę Miłosierdzia. Choć Jej cudowny wizerunek znajduje się w Wilnie, dla Polaków mieszkających nad Niemnem, na Grodzieńszczyźnie, Wileńszczyźnie czy Mińszczyźnie od pokoleń pozostaje Ona po prostu „Naszą Panią” – bliską, domową Matką, symbolem niezłomnej wiary, żołnierskiego

Syn włoskiego napoleończyka i Polki, który na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego odnalazł swoją prawdziwą ojczyznę i uczynił nowogródzkie lasy oraz kresowe dworki narodową świętością. Z okazji 190. rocznicy urodzin przypominamy Michała Elwiro Andriollego – powstańca styczniowego z oddziału Ludwika Narbutta, zesłańca i mistrza kreski, dzięki któremu świat „Pana Tadeusza” na zawsze zapisał się w polskiej pamięci.

14 listopada 1836 roku (2 listopada według starego stylu) w Wilnie przyszedł na świat Michał Elwiro Andriolli. Nikt wtedy nie przypuszczał, że chłopiec o włoskim nazwisku stanie się najwierniejszym kronikarzem krajobrazu i ducha ziem rozciągających się od Wilii po Niemen. Jego ojciec, Francesco Andriolli, kapitan Wielkiej Armii Napoleona, podczas odwrotu spod Moskwy dostał się do niewoli, a po odzyskaniu wolności zamieszkał w Wilnie, oczarowany miejscową kulturą i swoją polską żoną, Petronelą z Gośniewskich. To właśnie na tym kulturowym pograniczu ukształtowała się wrażliwość przyszłego artysty.

Z powstańczych lasów Ziemi Lidzkiej na zesłanie do Wiatki

Młody Michał pierwsze lekcje rysunku pobierał u ojca oraz u wybitnego ziemianina i malarza Antoniego Zaleskiego. Choć los rzucił go na studia artystyczne do Moskwy, Petersburga i Rzymu, jego serce biło w rytmie spraw ojczystych.

Gdy w 1863 roku wybuchło powstanie styczniowe, Andriolli bez wahania zamienił ołówek na broń. Walczył na pograniczu Wileńszczyzny i Ziemi Lidzkiej – w legendarnym oddziale Ludwika Narbutta, przemierzając lasy Puszczy Rudnickiej i okolice Dubicz. Po śmierci dowódcy i upadku zrywu przeszedł przez carskie więzienie w Kownie, odbył brawurową ucieczkę za granicę, a po powrocie do kraju jako emisariusz został ponownie schwytany i skazany na wieloletnie zesłanie do Wiatki. Tamte przeżycia, pamięć o towarzyszach broni z Nowogródczyzny i Grodzieńszczyzny oraz gorycz klęski stały się fundamentem jego późniejszej sztuki, pełnej dumy i nostalgii za utraconą ziemią.

Ten, który narysował Nowogródczyznę i świat Kresów

Największy hołd swoim rodzinnym stronom Andriolli oddał w latach 1881–1882, tworząc na zamówienie wydawcy Hermana Altenberga cykl ilustracji do bogato zdobionego wydania „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Dzięki jego kresce polska kultura zyskała kanoniczny obraz szlacheckiego dworu w Soplicowie, litewsko-białoruskiej puszczy, polowania na niedźwiedzia i poloneza.

Artysta nie musiał wymyślać tego świata – znał go z autopsji. Zarówno w rysunkach do epopei Mickiewicza, jak i w głośnych ilustracjach do „Meira Ezofowicza” Elizy Orzeszkowej (związanej z Grodnem i ziemią nadniemeńską) czy powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego ożywały autentyczne pejzaże, zaścianki, drewniane dworki i typy ludzkie z dawnych ziem Rzeczypospolitej. W dobie zaborów stanowiły one dla Polaków bezcenną oazę polskości i wizualny dowód trwania narodowej tradycji.

Kresowe echo nad Świdrem

Nawet w ostatnich latach życia, gdy osiadł na Mazowszu i w swoim majątku Brzegi nad rzeką Świder stworzył rozpoznawalny styl drewnianej architektury letniskowej – nazwany później świdermajerem – w jego projektach wciąż pobrzmiewały echa drewnianego budownictwa dworskiego i podmiejskich willi z okolic Wilna czy Grodna.

Zmarł powstaniec styczniowy, zesłaniec i mistrz kreski 23 sierpnia 1893 roku w Nałęczowie, pozostawiając po sobie dorobek, dzięki któremu ilekroć zamykamy oczy myśląc o dawnej Nowogródczyźnie czy brzegach Niemna, widzimy je właśnie oczami Michała Elwiro Andriollego.

Opr. Adolf Gorzkowski / Znadniemna.pl, ilustracja: Michał Elwiro Andriolli (fotografia portretowa), źródło: Wikipedia

Syn włoskiego napoleończyka i Polki, który na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego odnalazł swoją prawdziwą ojczyznę i uczynił nowogródzkie lasy oraz kresowe dworki narodową świętością. Z okazji 190. rocznicy urodzin przypominamy Michała Elwiro Andriollego – powstańca styczniowego z oddziału Ludwika Narbutta, zesłańca i mistrza kreski,

Wczoraj, 12 listopada, w Brukseli odbyło się posiedzenie Delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Białorusią pod przewodnictwem poseł Małgorzaty Gosiewskiej. Gościem specjalnym obrad był Aleś Bialacki – białoruski opozycjonista, założyciel Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna” oraz laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Tematem spotkania była bieżąca sytuacja polityczna na Białorusi oraz naruszanie praw człowieka. W trakcie dyskusji Bialacki podkreślił tragiczny los więźniów politycznych przetrzymywanych przez reżim w Mińsku oraz zaapelował o ich natychmiastowe uwolnienie. Zaznaczył, że dialog z władzami i ewentualne zmniejszenie sankcji powinny być uzależnione od realnych, systemowych zmian na rzecz demokracji w kraju.

Bialacki zwrócił także uwagę na rosnące represje wobec niezależnych obywateli i działaczy, które wciąż nasilają się mimo presji społeczności międzynarodowej. Stan więźniów politycznych i warunki ich przetrzymywania są dramatyczne, a walka o ich prawa wymaga stałego wsparcia ze strony organizacji międzynarodowych oraz rządów państw.

Przewodnicząca delegacji, Małgorzata Gosiewska, wyraziła wdzięczność za zaangażowanie Bialackiego i podkreśliła konieczność jedności międzynarodowej w obronie praw obywatelskich na Białorusi. Przypomniała, że Parlament Europejski nieustannie monitoruje sytuację w tym kraju oraz podejmuje działania mające na celu wywarcie odpowiedniej presji na reżim Łukaszenki.

Spotkanie stanowi ważny element wsparcia niezależnego społeczeństwa obywatelskiego i ruchu demokratycznego na Białorusi, zwłaszcza w kontekście nasilających się represji i ograniczeń wolności.

Znadniemna.pl na podstawie materiałów Parlamentu Europejskiego oraz Radia Svaboda, na zdjęciu: Małgorzata Gosiewska i Aleś Bialacki, fot.: facebook.com/mmgosiewska

Wczoraj, 12 listopada, w Brukseli odbyło się posiedzenie Delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Białorusią pod przewodnictwem poseł Małgorzaty Gosiewskiej. Gościem specjalnym obrad był Aleś Bialacki – białoruski opozycjonista, założyciel Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna” oraz laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Tematem spotkania była bieżąca sytuacja polityczna

Przejdź do treści