logo
mobile-logo
HomeStandard Blog Whole Post
Społeczeństwo, Wiadomości z Polski, Z-SUPERNEWS

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy poinformowało, że w ramach złożonego fake newsa publikowano fake newsy, rzekomo powiązane z litewską dyplomacją. Dochodzenie w tej sprawie prowadzą już na Litwie odpowiednie służby. Hakerzy, którzy zaatakowali konto na Twitterze Tomasza Sakiewicza, stronę „Poland Daily” oraz portal Związku Polaków na Białorusi Znadniemna.pl, zablokowali także szefowi „GP” dostęp do tweetdecka – aplikacji do zarządzania Twitterem. Jak dowiedział się portal Niezalezna.pl – atak na powiązany z Telewizją Republiką serwis „Poland Daily” został dokonany z Rygi, stolicy Łotwy.

Rasa Jakilaitiene, rzeczniczka litewskiego ministra spraw zagranicznych, powiedziała, że fałszywa wiadomość została umieszczona na polskiej stronie internetowej.

Fałszywe wiadomości pojawiły się na Polanddaily.com. W zamieszczonym tam artykule znalazła się uwaga ministra Linkeviciusa, w której twierdził, że na Białoruś trzeba wysłać siły pokojowe – powiedziała rzeczniczka.

Rzeczniczka litwewskiego MSZ zwróciła uwagę, że dla podniesienia wiarygodności fake newsa w artykule pojawiała się także wzmianka na temat polskiego ministra spraw zagranicznych.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy wydało oświadczenie zaprzeczające fałszywym informacjom. Potwierdzono, że odpowiednie służby wszczęły już w tej sprawie dochodzenie.

Jest wysoce prawdopodobne, że trwa cyberatak informacyjny, który jest obecnie badany przez władze litewskie – czytamy w komunikacie.

Redaktor naczelny „Gazety Polskiej” stracił dostęp do konta (zmieniono hasło), na którym wstawiono odnośnik do artykułu zamieszczonego na portalu Znadniemna.pl, który prowadzi Związek Polaków na Białorusi. Ów artykuł to także cyberprowokacja. Dowiadujemy się z niego, że „Polska i Litwa wzywają NATO do wysłania wojsk na Białoruś”.

Podrobiony artykuł na portalu „Poland Daily” nosił tytuł „Polska i Litwa naciskają na wysłanie wojsk na Białoruś”. Napisany był w języku angielskim i podobnie jak publikacja wrzucona na Znadniemna.pl, dezinformował o rzekomych naciskach Polski, Litwy i Stanów Zjednoczonych na NATO. W tekście pojawiły się też nazwiska ministra spraw zagranicznych Polski Zbigniewa Rau oraz Swiatłany Cichanouskiej. Na zdjęciu głównym umieszczono szefa litewskiej dyplomacji Linasa Linkevičiusa.

To nie pierwszy rosyjski atak na media związane ze „Strefą Wolnego Słowa”. Przypomnijmy: w maju 2020 r. portal Niezalezna.pl dwukrotnie padł ofiarą rosyjskich hakerów, którzy zmieniali treść naszych publikacji.

Na naszą stronę (a także na portale Telewizji Republika, Radia Szczecin, olsztyn24.pl oraz stronę gminy Orzysz, gdzie znajduje się garnizon) wstawiono artykuł pt. Amerykanie „chwalą” pobyt w Drawsku. „Jedyne czym mogą strzelić to gumki od majtek”

Gdy opublikowaliśmy informację o tym ataku, Rosjanie dokonali kolejnego włamania, zmieniając ją na „newsa”, że Niezalezna.pl przyznaje się do autorstwa wcześniejszego artykułu.

To nie koniec działań Moskwy przeciwko naszym mediom. Pod koniec maja na anglojęzycznym prorosyjskim portalu „The Duran” ukazał się „wywiad”, przeprowadzony rzekomo przez Katarzynę Gójską dla „Gazety Polskiej”. Rozmówcą wicenaczelnej tygodnika miał być amerykański generał broni Christopher G. Cavoli, dowódca sił amerykańskich w Europie. Nie trzeba chyba dodawać, że rozmowa, w której Cavoli twierdzi, że Polska i kraje bałtyckie są fatalnie zorganizowane pod względem militarnym, została w całości wymyślona.

Znadniemna.pl za niezalezna.pl

0 Comments

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy poinformowało, że w ramach złożonego fake newsa publikowano fake newsy, rzekomo powiązane z litewską dyplomacją. Dochodzenie w tej sprawie prowadzą już na Litwie odpowiednie służby. Hakerzy, którzy zaatakowali konto na Twitterze Tomasza Sakiewicza, stronę „Poland Daily” oraz portal Związku Polaków na

Białoruś, Historia, Z-SUPERNEWS

Syn włoskiego napoleończyka i Polki, który na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego odnalazł swoją prawdziwą ojczyznę i uczynił nowogródzkie lasy oraz kresowe dworki narodową świętością. Z okazji 190. rocznicy urodzin przypominamy Michała Elwiro Andriollego – powstańca styczniowego z oddziału Ludwika Narbutta, zesłańca i mistrza kreski, dzięki któremu świat „Pana Tadeusza” na zawsze zapisał się w polskiej pamięci.

14 listopada 1836 roku (2 listopada według starego stylu) w Wilnie przyszedł na świat Michał Elwiro Andriolli. Nikt wtedy nie przypuszczał, że chłopiec o włoskim nazwisku stanie się najwierniejszym kronikarzem krajobrazu i ducha ziem rozciągających się od Wilii po Niemen. Jego ojciec, Francesco Andriolli, kapitan Wielkiej Armii Napoleona, podczas odwrotu spod Moskwy dostał się do niewoli, a po odzyskaniu wolności zamieszkał w Wilnie, oczarowany miejscową kulturą i swoją polską żoną, Petronelą z Gośniewskich. To właśnie na tym kulturowym pograniczu ukształtowała się wrażliwość przyszłego artysty.

Z powstańczych lasów Ziemi Lidzkiej na zesłanie do Wiatki

Młody Michał pierwsze lekcje rysunku pobierał u ojca oraz u wybitnego ziemianina i malarza Antoniego Zaleskiego. Choć los rzucił go na studia artystyczne do Moskwy, Petersburga i Rzymu, jego serce biło w rytmie spraw ojczystych.

Gdy w 1863 roku wybuchło powstanie styczniowe, Andriolli bez wahania zamienił ołówek na broń. Walczył na pograniczu Wileńszczyzny i Ziemi Lidzkiej – w legendarnym oddziale Ludwika Narbutta, przemierzając lasy Puszczy Rudnickiej i okolice Dubicz. Po śmierci dowódcy i upadku zrywu przeszedł przez carskie więzienie w Kownie, odbył brawurową ucieczkę za granicę, a po powrocie do kraju jako emisariusz został ponownie schwytany i skazany na wieloletnie zesłanie do Wiatki. Tamte przeżycia, pamięć o towarzyszach broni z Nowogródczyzny i Grodzieńszczyzny oraz gorycz klęski stały się fundamentem jego późniejszej sztuki, pełnej dumy i nostalgii za utraconą ziemią.

Ten, który narysował Nowogródczyznę i świat Kresów

Największy hołd swoim rodzinnym stronom Andriolli oddał w latach 1881–1882, tworząc na zamówienie wydawcy Hermana Altenberga cykl ilustracji do bogato zdobionego wydania „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Dzięki jego kresce polska kultura zyskała kanoniczny obraz szlacheckiego dworu w Soplicowie, litewsko-białoruskiej puszczy, polowania na niedźwiedzia i poloneza.

Artysta nie musiał wymyślać tego świata – znał go z autopsji. Zarówno w rysunkach do epopei Mickiewicza, jak i w głośnych ilustracjach do „Meira Ezofowicza” Elizy Orzeszkowej (związanej z Grodnem i ziemią nadniemeńską) czy powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego ożywały autentyczne pejzaże, zaścianki, drewniane dworki i typy ludzkie z dawnych ziem Rzeczypospolitej. W dobie zaborów stanowiły one dla Polaków bezcenną oazę polskości i wizualny dowód trwania narodowej tradycji.

Kresowe echo nad Świdrem

Nawet w ostatnich latach życia, gdy osiadł na Mazowszu i w swoim majątku Brzegi nad rzeką Świder stworzył rozpoznawalny styl drewnianej architektury letniskowej – nazwany później świdermajerem – w jego projektach wciąż pobrzmiewały echa drewnianego budownictwa dworskiego i podmiejskich willi z okolic Wilna czy Grodna.

Zmarł powstaniec styczniowy, zesłaniec i mistrz kreski 23 sierpnia 1893 roku w Nałęczowie, pozostawiając po sobie dorobek, dzięki któremu ilekroć zamykamy oczy myśląc o dawnej Nowogródczyźnie czy brzegach Niemna, widzimy je właśnie oczami Michała Elwiro Andriollego.

Opr. Adolf Gorzkowski / Znadniemna.pl, ilustracja: Michał Elwiro Andriolli (fotografia portretowa), źródło: Wikipedia

0 Comments

Syn włoskiego napoleończyka i Polki, który na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego odnalazł swoją prawdziwą ojczyznę i uczynił nowogródzkie lasy oraz kresowe dworki narodową świętością. Z okazji 190. rocznicy urodzin przypominamy Michała Elwiro Andriollego – powstańca styczniowego z oddziału Ludwika Narbutta, zesłańca i mistrza kreski,

Białoruś, Społeczeństwo, Z-SUPERNEWS

Wczoraj, 12 listopada, w Brukseli odbyło się posiedzenie Delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Białorusią pod przewodnictwem poseł Małgorzaty Gosiewskiej. Gościem specjalnym obrad był Aleś Bialacki – białoruski opozycjonista, założyciel Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna” oraz laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Tematem spotkania była bieżąca sytuacja polityczna na Białorusi oraz naruszanie praw człowieka. W trakcie dyskusji Bialacki podkreślił tragiczny los więźniów politycznych przetrzymywanych przez reżim w Mińsku oraz zaapelował o ich natychmiastowe uwolnienie. Zaznaczył, że dialog z władzami i ewentualne zmniejszenie sankcji powinny być uzależnione od realnych, systemowych zmian na rzecz demokracji w kraju.

Bialacki zwrócił także uwagę na rosnące represje wobec niezależnych obywateli i działaczy, które wciąż nasilają się mimo presji społeczności międzynarodowej. Stan więźniów politycznych i warunki ich przetrzymywania są dramatyczne, a walka o ich prawa wymaga stałego wsparcia ze strony organizacji międzynarodowych oraz rządów państw.

Przewodnicząca delegacji, Małgorzata Gosiewska, wyraziła wdzięczność za zaangażowanie Bialackiego i podkreśliła konieczność jedności międzynarodowej w obronie praw obywatelskich na Białorusi. Przypomniała, że Parlament Europejski nieustannie monitoruje sytuację w tym kraju oraz podejmuje działania mające na celu wywarcie odpowiedniej presji na reżim Łukaszenki.

Spotkanie stanowi ważny element wsparcia niezależnego społeczeństwa obywatelskiego i ruchu demokratycznego na Białorusi, zwłaszcza w kontekście nasilających się represji i ograniczeń wolności.

Znadniemna.pl na podstawie materiałów Parlamentu Europejskiego oraz Radia Svaboda, na zdjęciu: Małgorzata Gosiewska i Aleś Bialacki, fot.: facebook.com/mmgosiewska

0 Comments

Wczoraj, 12 listopada, w Brukseli odbyło się posiedzenie Delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Białorusią pod przewodnictwem poseł Małgorzaty Gosiewskiej. Gościem specjalnym obrad był Aleś Bialacki – białoruski opozycjonista, założyciel Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna” oraz laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Tematem spotkania była bieżąca sytuacja polityczna

Białoruś, Społeczeństwo, Z-SUPERNEWS

Telefoniczne badanie opinii publicznej przeprowadzone przez białoruski think tank Centrum Nowych Idei pokazuje, że 87 proc. ankietowanych deklaruje zadowolenie z sytuacji na Białorusi, a 74 proc. chce, aby obecny stan rzeczy pozostał bez zmian. Jednak autorzy raportu ostrzegają, by wyniki sondażu traktować ostrożnie.

Badanie wykonano w maju 2026 roku na próbie 1003 dorosłych mieszkańców kraju. Niestety, tylko 7 proc. osób, do których dzwoniono, zgodziło się wziąć udział w sondażu. Według autorów trudno ocenić, czy osoby, które odmówiły odpowiedzi, mają poglądy zbliżone do uczestników badania. Na Białorusi prowadzenie niezależnych badań politycznych jest praktycznie niemożliwe, a ludzie mogą obawiać się mówić szczerze.

Wyniki pokazują, że około 70 proc. respondentów ma pozytywny stosunek do Rosji, a 86 proc. uważa ją za państwo przyjazne. Jednocześnie 46 proc. opowiada się za polityką niezaangażowania w sojusze wojskowe, a 38 proc. popiera wojskowy sojusz z Rosją. Oznacza to, że zdecydowanie więcej osób popiera dobre stosunki z Rosją niż pełną integrację polityczną i wojskową z Moskwą.

Najmniej przyjaznymi państwami dla badanych są Litwa, Polska i Łotwa. Jednocześnie 37 proc. przyznaje, że w Unii Europejskiej poziom życia jest wyższy niż na Białorusi. Autorzy raportu zaznaczają, że wśród respondentów nie widać prostego podziału na „prorosyjskich” i „antyzachodnich”.

Badanie ujawnia też wyraźne różnice pokoleniowe. Wśród osób poniżej 30 lat aż 76 proc. opowiada się za polityką niezaangażowania, podczas gdy w grupie powyżej 50 lat tylko 37 proc. Z kolei poparcie dla pozostawienia rosyjskiej broni jądrowej na terytorium Białorusi rośnie z 34 proc. wśród najmłodszych do 73 proc. wśród najstarszych.

Autorzy podkreślają, że od protestów po wyborach prezydenckich w 2020 roku niezależne badania opinii publicznej dotyczące polityki są na Białorusi praktycznie niemożliwe. Selekcja respondentów i autocenzura mogły zawyżyć poziom deklarowanego poparcia dla władz. Dlatego uzyskane wyniki należy traktować raczej jako maksymalny możliwy poziom tych postaw, a nie precyzyjny pomiar.

Najważniejszym wnioskiem jest to, że badanie pokazuje jedynie deklaracje osób, które zgodziły się rozmawiać przez telefon o polityce w autorytarnym państwie, a nie pełen obraz nastrojów całego społeczeństwa. To właśnie podkreślają sami autorzy raportu.

Znadniemna.pl na podstawie Centrum Nowych Idei oraz Euroradio.fm, na zdjęciu: święto na Białorusi, fot.: LookByMedia

0 Comments

Telefoniczne badanie opinii publicznej przeprowadzone przez białoruski think tank Centrum Nowych Idei pokazuje, że 87 proc. ankietowanych deklaruje zadowolenie z sytuacji na Białorusi, a 74 proc. chce, aby obecny stan rzeczy pozostał bez zmian. Jednak autorzy raportu ostrzegają, by wyniki sondażu traktować ostrożnie. Badanie wykonano w

Białoruś, Religia, Z-SUPERNEWS

Dzisiaj, 12 listopada, Kościół katolicki wspomina św. Jozafata Kuncewicza – biskupa, męczennika oraz pierwszego kanonizowanego świętego Kościoła greckokatolickiego. Jego posługa duszpasterska, męczeńska śmierć oraz wielowiekowy kult nierozerwalnie splotły się z historią ziem dzisiejszej Białorusi, stanowiąc wspólne dziedzictwo duchowe tutejszych katolików obu obrządków.

Pierwszy święty unicki przyszedł na świat około 1580 roku we Włodzimierzu Wołyńskim w mieszczańskiej rodzinie Kunczyców, a na chrzcie otrzymał imię Jan. Rodzice planowali dla niego karierę kupiecką i wysłali go na naukę do Wilna. To właśnie tam, krótko po zawarciu Unii Brzeskiej (1596), gorliwy dotychczas wyznawca prawosławia zetknął się z rodzącym się Kościołem greckokatolickim – wspólnotą zachowującą wschodnią liturgię i obrządek bizantyjski, a jednocześnie uznającą zwierzchnictwo papieża. Zafascynowany ideą jedności chrześcijan, Jan porzucił plany handlowe i wstąpił do zakonu bazylianów, przyjmując imię Jozafat.

Pasterz Połocka i „duszochwat”

Po pięciu latach przyjął święcenia kapłańskie, a w 1617 roku został mianowany arcybiskupem Połocka. Objął pieczę nad rozległą diecezją, obejmującą obszar całej dzisiejszej Białorusi. Jako pasterz wykazywał niezwykłą gorliwość – odbudowywał świątynie i klasztory, nieustannie wizytował parafie i dbał o odnowę życia religijnego.

Słynął z surowej ascezy oraz bezgranicznej miłości do ubogich. W swoim biskupim pałacu zajmował najmniejsze pomieszczenie, oddając resztę bezdomnym i potrzebującym. Jego postawa, łącząca głębokie przywiązanie do wschodniej tradycji z wiernością Następcy św. Piotra, przyciągała tłumy wiernych. Nawet przeciwnicy nazywali go „duszochwatem”, czyli zdobywcą ludzkich dusz. Papież Pius XI w encyklice Ecclesiam Dei określił go mianem „wspaniałej chluby i ostoi wschodnich Słowian”, podkreślając, że budował jedność z wielką mocą i łagodnością.

Męczeństwo nad Dźwiną

Gorliwość i sukcesy duszpasterskie biskupa Jozafata budziły jednak narastającą wrogość jego przeciwników, którzy nie cofali się przed oszczerstwami i zawiązali przeciwko niemu spisek. Hierarcha przeczuwał nadchodzącą tragedię, lecz nie zrezygnował z obowiązków. Przed wyjazdem na wizytację do Witebska miał powiedzieć: „Daj Boże, abym przelał swą krew za zbłąkane owce”.

12 listopada 1623 roku, tuż po porannym nabożeństwie, siedzibę biskupa w Witebsku zaatakował rozwścieczony tłum. Napastnicy zadali mu śmiertelne ciosy pałką i toporem, a następnie wywlekli ciało na dziedziniec i bezcześcili je. Jedynym obrońcą pasterza okazał się jego wierny pies, który zginął, próbując odgonić oprawców. Zmasakrowane zwłoki męczennika obciążono kamieniami i utopiono w przepływającej przez Witebsk Dźwinie.

Krew przelana w Witebsku szybko wydała duchowe owoce. Główny inspirator nagonki na biskupa, prawosławny hierarcha Melecjusz Smotrycki, po tułaczce na Wschodzie, dręczony wyrzutami sumienia, powrócił do Rzeczypospolitej i złożył katolickie wyznanie wiary. Z czasem na łono Kościoła greckokatolickiego przeszli także wszyscy bezpośredni zabójcy świętego.

Żywy kult na Białorusi i wędrówka relikwii

Po wyłowieniu z nurtu Dźwiny ciało męczennika wystawiono początkowo w Witebsku, a następnie uroczyście przewieziono do katedry arcybiskupiej w Połocku. Tamtejszy grób stał się pierwszym wielkim sanktuarium, do którego pielgrzymowali wierni z całego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dopiero na początku XVIII wieku, podczas wojny północnej i w obawie przed wojskami carskimi, relikwie wywieziono z Połocka, ukrywając je m.in. w kaplicy Radziwiłłów, a od 1765 roku w cerkwi bazylianów w Białej Podlaskiej. Po ponad 150 latach spoczywania na Podlasiu, przez Wiedeń, szczątki świętego trafiły ostatecznie do Bazyliki św. Piotra w Watykanie.

Mimo wywiezienia relikwii, pamięć o arcybiskupie połockim nigdy na ziemiach białoruskich nie wygasła – przetrwała trudny czas kasaty unii w zaborze rosyjskim oraz lata sowieckich prześladowań. Dziś św. Jozafat Kuncewicz czczony jest jako jeden z głównych patronów Białorusi oraz oficjalny patron rzymskokatolickiej diecezji witebskiej.

Szczególnym miejscem pamięci pozostaje Witebsk, gdzie 12 listopada katolicy obrządków łacińskiego i bizantyjskiego gromadzą się na wspólnych uroczystościach w katedrze pw. Jezusa Miłosiernego oraz na modlitwie nad brzegiem Dźwiny, w miejscu męczeństwa biskupa. Żywy kult świętego pielęgnowany jest także na Grodzieńszczyźnie oraz w dawnych ośrodkach bazyliańskich, takich jak Głębokie, Żyrowice czy Brześć, gdzie działalność Kuncewicza i zakonu bazylianów przed wiekami kształtowała tożsamość religijną mieszkańców.

Patron zgody w rodzinach i Ojczyźnie

Jozafat Kuncewicz został beatyfikowany w 1643 roku przez papieża Urbana VIII, a w 1867 roku papież Pius IX ogłosił go świętym. Wspomnienie męczennika z Połocka jest dziś dla mieszkańców dawnych Kresów i całej Rzeczypospolitej szczególną okazją do modlitwy o pojednanie – zarówno w skłóconych rodzinach, jak i między narodami oraz wyznaniami, dla których pozostaje on niezłomnym patronem pokoju.

Znadniemna.pl na podstawie materiałów Vatican News, na zdjęciu: Relikwie św. Jozafata Kuncewicza w Bazylice Watykańskiej , fot.: vaticannews.va

0 Comments

Dzisiaj, 12 listopada, Kościół katolicki wspomina św. Jozafata Kuncewicza – biskupa, męczennika oraz pierwszego kanonizowanego świętego Kościoła greckokatolickiego. Jego posługa duszpasterska, męczeńska śmierć oraz wielowiekowy kult nierozerwalnie splotły się z historią ziem dzisiejszej Białorusi, stanowiąc wspólne dziedzictwo duchowe tutejszych katolików obu obrządków. Pierwszy święty unicki przyszedł

Historia, Z-SUPERNEWS, Ziemia Grodzieńska

Neogotycki kompleks gospodarczy we wsi Szczorse pod Nowogródkiem został sprzedany prywatnemu inwestorowi za równowartość dwóch obowiązujących na Białorusi tzw. stawek bazowych – 94,5 rubla białoruskiego (ok. 123 zł). Przedsiębiorca z Mińska planuje przekształcić historyczne zabudowania w obiekt turystyczny z bazą noclegową i gastronomiczną.

Nieruchomość, niegdyś należąca do rodu Litaworów-Chreptowiczów, znalazła nabywcę dopiero przy szóstym podejściu aukcyjnym. Pierwsza próba sprzedaży miała miejsce w czerwcu 2025 roku, kiedy cena wywoławcza została ustalona na 298 tysięcy rubli (ponad 388 tys. zł). Brak zainteresowania sprawił, że kwotę kilka razy obniżano, aż do poziomu minimalnego. Do licytacji przystąpił tylko jeden oferent, który po doliczeniu obowiązkowych 5% opłaty nabył zabytkowy obiekt za 94,5 rubla (ok. 123 zł).

Nowym właścicielem Murowanki został miński biznesmen działający w branży budownictwa drogowego. W ramach transakcji nabył dwa murowane budynki o łącznej powierzchni przekraczającej 1500 m², w których dawniej funkcjonowały spichlerze, obora, cielętniki oraz lecznica weterynaryjna. Na terenie kompleksu zachowały się również okrągłe baszty i fragmenty zabytkowego ogrodzenia. Ponadto inwestor uzyskał 50-letnią dzierżawę przyległej działki o powierzchni 6,4 hektara.

Zgodnie z zapowiedziami nabywcy dawny dwór gospodarczy zostanie zaadaptowany na potrzeby ruchu turystycznego – powstaną tam hotel oraz kawiarnia. Ze względu na status kompleksu jako obiektu wartości historyczno-kulturowej, wszelkie prace remontowe i konserwatorskie będą wymagały ścisłej współpracy i uzgodnień z białoruskim Ministerstwem Kultury, co wyklucza samowolne przebudowy czy wyburzenia. Pierwsze rozmowy z lokalnymi władzami w sprawie zatwierdzenia koncepcji i harmonogramu robót zaplanowano jeszcze na ten tydzień.

Murowanka w Szczorsach, wzniesiona na wzór średniowiecznego zamku, stanowiła część rozległego majątku Joachima Litawora Chreptowicza – XVIII-wiecznego dyplomaty, twórcy reform gospodarczych i kanclerza wielkiego litewskiego.

Znadniemna.pl na podstawie Hrodna.life, na zdjęciu: zabytkowy folwark Murowanka Chreptowiczów we wsi Szczorse pod Nowogródkiem, fot.: domovita.by

0 Comments

Neogotycki kompleks gospodarczy we wsi Szczorse pod Nowogródkiem został sprzedany prywatnemu inwestorowi za równowartość dwóch obowiązujących na Białorusi tzw. stawek bazowych – 94,5 rubla białoruskiego (ok. 123 zł). Przedsiębiorca z Mińska planuje przekształcić historyczne zabudowania w obiekt turystyczny z bazą noclegową i gastronomiczną. Nieruchomość, niegdyś należąca

Rezerwowa

11 listopada to jedna z najważniejszych dat w historii Polski. Wspominamy tego dnia odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów i oddajemy hołd pokoleniom, które nie pogodziły się z utratą własnego państwa. Dla milionów Polaków jest to święto dumy narodowej, ale także okazja do refleksji nad ceną wolności i odpowiedzialnością za jej zachowanie.

Za symboliczną datę odrodzenia państwa polskiego uznaje się 11 listopada 1918 roku. Tego dnia Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu naczelne dowództwo nad wojskiem polskim. Proces odbudowy Polski był jednak znacznie bardziej złożony — niepodległość nie narodziła się w ciągu jednego dnia. Była efektem działań wielu środowisk politycznych, pracy dyplomatów, walki żołnierzy na różnych frontach oraz wytrwałości narodu, który przez ponad stulecie pielęgnował swoją kulturę, język i tożsamość. Kilka dni później, 14 listopada, Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu także najwyższą władzę państwową.

Narodowe Święto Niepodległości nie zostało ustanowione od razu. Oficjalnie stało się świętem państwowym dopiero w 1937 roku. Po II wojnie światowej zostało zniesione, a przywrócono je w 1989 roku. Wcześniej kolejne rocznice odzyskania wolności obchodzono uroczyście, choć 11 listopada nie był jeszcze ustawowym świętem. Mieszkańcy miast i miasteczek dekorowali domy biało-czerwonymi flagami, uczestniczyli w nabożeństwach i patriotycznych manifestacjach, dając wyraz przywiązania do odrodzonej Rzeczypospolitej.

Historia Polski pokazuje, że niepodległość nigdy nie jest dana raz na zawsze. Po niespełna dwóch dekadach od odzyskanej w 1918 roku wolności, kraj ponownie utracił suwerenność, a jego terytorium znalazło się pod okupacją niemiecką i sowiecką. Także po II wojnie światowej Polacy przez dziesięciolecia zmagali się z ograniczoną suwerennością. Dlatego słowo „niepodległość” ma w polskiej tradycji szczególne znaczenie. Oznacza zarówno wolne państwo, jak i prawo narodu do samodzielnego decydowania o własnym losie.

Dla Polaków mieszkających poza granicami współczesnej Rzeczypospolitej — zwłaszcza na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego i II Rzeczypospolitej — Święto Niepodległości ma dodatkowy wymiar. Przypomina, że polskość jest wspólnotą, której nie wyznaczają wyłącznie granice państwowe, lecz także pamięć historyczna, język, kultura i dziedzictwo przodków.

Na Białorusi, Litwie, Ukrainie i w innych krajach regionu żyją potomkowie ludzi, którzy współtworzyli historię odrodzonej Polski. Wśród obrońców granic, uczestników walk o niepodległość, nauczycieli, społeczników i duchownych było wielu mieszkańców Grodzieńszczyzny, Wileńszczyzny, Nowogródczyzny i Polesia. Ich losy przypominają, że odzyskanie wolności w 1918 roku było dziełem całego narodu, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Tegoroczne święto jest nie tylko okazją do wspominania wydarzeń sprzed 108 lat. To również moment, by zastanowić się nad znaczeniem wolności we współczesnym świecie. W czasach niepewności, konfliktów i sporów politycznych warto pamiętać o pokoleniach, które potrafiły zachować narodową wspólnotę mimo przeciwności losu. 11 listopada przypomina, że wolność wymaga troski, pamięci i odpowiedzialności. Jest dziedzictwem przekazanym przez przodków, ale także zobowiązaniem wobec przyszłych pokoleń.

Biało-czerwone flagi powiewające dziś nad polskimi miastami, miasteczkami i domami rodaków rozsianych po świecie są nie tylko symbolem dumy z przeszłości. Wyrażają również wiarę w przyszłość wolnej Polski. Niech Narodowe Święto Niepodległości będzie dniem wdzięczności wobec tych, którzy walczyli o Ojczyznę, oraz jedności wszystkich Polaków — bez względu na to, gdzie przyszło im żyć.

Znadniemna.pl, na zdjęciu: Marszałek Józef Piłsudski po przybyciu na miejsce uroczystości Święta Niepodległości na placu Saskim w Warszawie. Na fotografii widoczni są także m.in. wiceminister spraw wojskowych gen. Kazimierz Fabrycy, gen. Czesław Jarnuszkiewicz (na koniu) oraz gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski, fot.: Narodowe Archiwum Cyfrowe

0 Comments

11 listopada to jedna z najważniejszych dat w historii Polski. Wspominamy tego dnia odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów i oddajemy hołd pokoleniom, które nie pogodziły się z utratą własnego państwa. Dla milionów Polaków jest to święto dumy narodowej, ale także okazja do refleksji nad

Religia, Z-SUPERNEWS, Ziemia Brzeska

Wikariusz generalny diecezji pińskiej, biskup Andrzej Znosko, ponownie zwrócił uwagę na dramatyczny niedobór katolickich kapłanów na Białorusi. Gdy proboszcz jednej z parafii w Baranowiczach nie mógł odprawić niedzielnych nabożeństw, a żaden z okolicznych księży nie był w stanie go zastąpić – do parafii musiał udać się osobiście sam hierarcha.

O trudnej sytuacji w diecezji biskup Znosko poinformował w swoim wpisie na mediach społecznościowych. Jak przyznał, w dni powszednie zastępstwo duchownego z sąsiedniej parafii bywa jeszcze możliwe, jednak w niedzielę lub w dni uroczyste jest to niemal niewykonalne.

„Szkoda, że mamy taką sytuację z liczbą księży, iż zastępować proboszcza musi biskup” – napisał hierarcha.

Biskup wyjaśnił, że w dni świąteczne każdy kapłan odprawia msze w swojej parafii, często nawet w dwóch lub trzech jednocześnie. Choć czasami udaje się przesunąć godziny nabożeństw, by pomóc sąsiadującemu proboszczowi, przeszkodą są duże odległości, trudne warunki pogodowe oraz zwykłe zmęczenie duszpasterzy.

Mimo trudnej sytuacji kadrowej, biskup Znosko – który jeszcze niedawno sam pełnił posługę proboszcza – dostrzegł w tej sytuacji również pozytywny, osobisty wymiar. Powrót do parafialnego rytmu dnia, obejmującego nabożeństwa, spowiedź, msze i bezpośrednie spotkania z wiernymi, sprawił mu dużą radość i pozwolił przypomnieć sobie lata pracy duszpasterskiej.

Skutki wydalania polskich księży

Problem braku duchownych nasilił się w wielu regionach Białorusi po tym, jak władze w Mińsku nie przedłużyły zezwoleń na pracę duszpasterską kolejnym kapłanom pochodzącym z Polski. W efekcie obecnie w niektórych parafiach diecezji pińskiej brakuje stałych proboszczów.

Przykładem jest parafia w Różanie, gdzie w niemal wszystkie dni powszednie nie odprawia się mszy świętej, a wierni muszą przyjeżdżać na nabożeństwa do kapłana z innego miasta. Podobna sytuacja ma miejsce również w obwodach mohylewskim i homelskim, gdzie pojedynczy księża obsługują kilka parafii, często bardzo odległych od siebie.

Znadniemna.pl na podstawie wpisu biskupa Andrzeja Znoski oraz informacji portalu Katolik.life, ilustracja: Screenshot wpisu bpa Andrzeja Znoski na Instagramie

0 Comments

Wikariusz generalny diecezji pińskiej, biskup Andrzej Znosko, ponownie zwrócił uwagę na dramatyczny niedobór katolickich kapłanów na Białorusi. Gdy proboszcz jednej z parafii w Baranowiczach nie mógł odprawić niedzielnych nabożeństw, a żaden z okolicznych księży nie był w stanie go zastąpić – do parafii musiał udać

Białoruś, Religia, Z-SUPERNEWS

Prawosławny duchowny, ks. Walerian Dunin-Barkowski, kierujący organizacją „Pokój wszystkim” (ros. „Мир всем”), przedstawił w Paryżu raport dokumentujący represje cerkiewne wobec duchownych sprzeciwiających się wojnie przeciwko Ukrainie. Wśród 31 wymienionych kapłanów znalazło się dwóch prawosławnych księży Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej, którzy za swoją postawę zapłacili nie tylko cerkiewnymi karami, ale także represjami ze strony białoruskich służb.

Raport powstał na potrzeby Zgromadzenia Ogólnego Archidiecezji Prawosławnych Kościołów Tradycji Rosyjskiej w Europie Zachodniej, które obradowało w Paryżu. Autor dokumentu ostro skrytykował władze Patriarchatu Moskiewskiego za podwójne standardy: podczas gdy hierarchowie błogosławią broń i sprzęt wojskowy oraz religijnie usprawiedliwiają agresję na Ukrainę, duchowni wzywający do pokoju i odmawiający czytania tzw. „Modlitwy o Świętą Ruś” (zawierającej prośbę o militarne zwycięstwo) są masowo zawieszani w posłudze cerkiewnej, pozbawiani święceń i zmuszani do emigracji.

Białoruski ślad w raporcie

W załączniku do dokumentu wymieniono 31 duchownych z różnych diecezji podległych Moskwie, w tym dwóch przedstawicieli Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej (BCP):

  • Ks. Dionizy Korostielow (diecezja mińska) – w styczniu 2023 roku został zawieszony w posłudze cerkiewnej do czasu złożenia pokajania po odprawieniu nabożeństwa i modlitwy za obrońców Ukrainy. Jednocześnie duchowny padł ofiarą represji państwowych: został zatrzymany przez funkcjonariuszy GUBOPiK (formacja zajmująca się prześladowaniem krytyków reżimu Łukaszenki -red.), zmuszony do nagrania tzw. „filmu pokutnego” oraz skazany na 14 dni aresztu administracyjnego.
  • Ks. protoprezbiter Piotr Prokopcow (diecezja homelska) – został zawieszony w posłudze cerkiewnej przez arcybiskupa homelskiego Stefana, który groził mu również pozbawieniem stanu duchownego, za odmowę poświęcenia sprzętu wojskowego przeznaczonego do ataków na Ukrainę. Kapłan był również przesłuchiwany przez KGB i zmuszony do podpisania oficjalnego ostrzeżenia, co ostatecznie skłoniło go do opuszczenia Białorusi.

Sytuacja duchowieństwa na Białorusi a w Rosji

Z danych grupy ekumenicznej inicjatywy „Chrześcijańska Wizja” (ros. Христианская визия) wynika, że do 31 lipca 2026 roku represjom politycznym na Białorusi poddano co najmniej 95 przedstawicieli różnych wyznań, w tym 21 prawosławnych duchownych.

Obserwatorzy podkreślają istotną różnicę między sytuacją w Rosji a na Białorusi. W przeciwieństwie do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, gdzie patriarcha Cyryl masowo zatwierdza wyroki pozbawiające antywojennych kapłanów święceń (na liście znajduje się kilkanaście takich przypadków, m.in. sprawa moskiewskiego protoprezbitera Aleksego Umińskiego), na Białorusi nie odnotowano dotychczas przypadku pozbawienia duchownego stanu kapłańskiego za postawę antywojenną. Znane są natomiast sytuacje, w których prześladowani przez reżim księża otrzymywali ciche wsparcie ze strony środowiska cerkiewnego i swoich przełożonych.

Znadniemna.pl na podstawie raportu organizacji „Pokój wszystkim” oraz danych inicjatywy „Chrześcijańska Wizja”

0 Comments

Prawosławny duchowny, ks. Walerian Dunin-Barkowski, kierujący organizacją „Pokój wszystkim” (ros. „Мир всем”), przedstawił w Paryżu raport dokumentujący represje cerkiewne wobec duchownych sprzeciwiających się wojnie przeciwko Ukrainie. Wśród 31 wymienionych kapłanów znalazło się dwóch prawosławnych księży Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej, którzy za swoją postawę zapłacili nie tylko

Kultura, Z-SUPERNEWS, Ziemia Grodzieńska

Dokładnie 142 lata temu, 10 listopada 1884 roku, w Warszawie urodziła się Zofia Nałkowska – jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku. Choć kojarzona jest przede wszystkim ze stolicą, to właśnie kilkuletni pobyt w Grodnie w latach 20. ubiegłego stulecia przyniósł jej literacki przełom, stał się inspiracją dla głośnych dzieł i na trwałe wpisał ją w historię grodu nad Niemnem.

Zofia Nałkowska trafiła nad Niemen w pierwszej połowie lat 20. XX wieku za swoim drugim mężem, podpułkownikiem Janem Jurem-Gorzechowskim, który objął w Grodnie stanowisko dowódcy żandarmerii. Pisarka zamieszkała przy ówczesnej ulicy Kirchowej (dzisiejsza ul. Akademicka 5). Z dala od warszawskiego zgiełku, otoczona niepowtarzalną atmosferą kresowego miasta, przeżyła tu czas niezwykle intensywnej pracy twórczej i pogłębionych refleksji.

To właśnie w Grodnie dokonał się istotny zwrot w jej pisarstwie – odeszła od młodopolskiej stylistyki w stronę psychologicznej i społecznej analizy rzeczywistości. Tutaj powstał słynny „Romans Teresy Hennert” (1923), a uważne obserwacje prowincjonalnych układów towarzyskich i politycznych stały się fundamentem „Granicy”. Nałkowska zafascynowała się także samym miastem oraz postacią swojej wielkiej poprzedniczki – Elizy Orzeszkowej, czego ślady odnajdujemy w jej esejach oraz pełnych barwnych opisów „Dziennikach”.

Grodzieński rozdział w życiu pisarki to jednak nie tylko literatura, ale także poruszająca działalność społeczna. Nałkowska aktywnie zaangażowała się w pracę Towarzystwa Opieki nad Więźniami „Patronat”. Regularnie odwiedzała osadzonych w grodzieńskim więzieniu, pisała podania, organizowała paczki i uczyła czytać. Spotkania z ludźmi zza krat wywarły na niej ogromne wrażenie i stały się bezpośrednią kanwą wstrząsającego zbioru opowiadań „Ściany świata” (1931).

Choć rozpad małżeństwa z Gorzechowskim sprawił, że pod koniec lat 20. opuściła miasto nad Niemnem, pamięć o jej obecności przetrwała w Grodnie przez dekady. Najlepszym dowodem trwałej więzi jest fakt, że właśnie przy ulicy Akademickiej 5 – w domu, w którym mieszkała – w 1989 roku powstało muzeum poświęcone pisarce, przez lata jedyne takie miejsce na świecie. Jego utworzenie było możliwe dzięki wieloletnim staraniom i pasji założycielki grodzieńskiej polonistyki, śp. prof. Swietłany Musijenko.

W 142. rocznicę urodzin Zofii Nałkowskiej warto przypomnieć, jak wielki wpływ na polską literaturę miało Grodno – miasto, które potrafiło natchnąć jedną z najwybitniejszych polskich pisarek.

Opr. Emilia Kuklewska / Znadniemna.pl, na zdjęciu: Zofia Nałkowska, lata 30. XX wieku, fot. Wikipedia

 

0 Comments

Dokładnie 142 lata temu, 10 listopada 1884 roku, w Warszawie urodziła się Zofia Nałkowska – jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku. Choć kojarzona jest przede wszystkim ze stolicą, to właśnie kilkuletni pobyt w Grodnie w latach 20. ubiegłego stulecia przyniósł jej literacki przełom, stał

Społeczeństwo, Z-SUPERNEWS

Znany grodzieński dziennikarz i działacz Związku Polaków na Białorusi Andrzej Poczobut odbył w dniach 8–9 listopada wizytę we Lwowie. Spotkał się tam z miejscowymi Polakami, liderami polskich organizacji oraz przedstawicielami białoruskiej diaspory. W mediach społecznościowych podzielił się m.in. przejmującymi obserwacjami dotyczącymi życia miasta, na którym wojna odcisnęła głębokie piętno.

Głównym punktem pierwszego dnia wizyty, w niedzielę 8 listopada, było spotkanie w Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego we Lwowie. Oprócz lwowskich Polaków uczestniczyły w nim także delegacje naszych rodaków ze Stanisławowa oraz Równego. Jak podkreślał sam Andrzej Poczobut, rozmowy dotyczyły przede wszystkim pielęgnowania polskiej tożsamości, wyzwań, przed jakimi stoją dziś Polacy na Wschodzie oraz wspólnej przyszłości regionu. Uczestnicy wydarzenia nie kryli wzruszenia z możliwości bezpośredniego spotkania z byłym więźniem politycznym reżimu Łukaszenki, który w polskich środowiskach na całym świecie stał się symbolem niezłomności i heroicznej walki o zachowanie tożsamości narodowej.

W poniedziałek, 9 listopada, dziennikarz spotkał się z liderami polskich organizacji działających na Ukrainie, którym opowiedział o działalności Związku Polaków na Białorusi oraz perspektywach ruchu polskiego. Tego samego dnia gościł również na Ukraińskim Uniwersytecie Katolickim, gdzie rozmawiał z przedstawicielami białoruskiej emigracji oraz środowiskiem akademickim.

Pobyt we Lwowie był dla Andrzeja Poczobuta okazją do podzielenia się osobistą refleksją na temat realiów toczącej się na Ukrainie wojny. Choć docenił niepowtarzalną atmosferę i architekturę miasta, zwrócił uwagę na bolesny obraz codzienności lwowian: wyraźną przewagę kobiet na ulicach, widok okaleczonych ofiar wojny oraz niemal powszechne doświadczenie straty bliskich osób.

Wizytę zorganizowano przy współpracy lokalnych środowisk polskich, Konsulatu Generalnego RP we Lwowie oraz Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”.

Znadniemna.pl na podstawie wpisów Andrzeja Poczobuta na X.com i Facebook.com oraz relacji uczestników spotkań z dziennikarzem, na zdjęciu: Andrzej Poczobut (drugi od prawej) z uczestnikami spotkania w Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego we Lwowie, fot.: facebook.com/andrzej.poczobut.9

0 Comments

Znany grodzieński dziennikarz i działacz Związku Polaków na Białorusi Andrzej Poczobut odbył w dniach 8–9 listopada wizytę we Lwowie. Spotkał się tam z miejscowymi Polakami, liderami polskich organizacji oraz przedstawicielami białoruskiej diaspory. W mediach społecznościowych podzielił się m.in. przejmującymi obserwacjami dotyczącymi życia miasta, na którym

Widget Image
Connect with:
© Znadniemna.pl
Przejdź do treści