Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Social into that MastheadOverlay zone

Związek Polaków na Białorusi uczcił pamięć poległych akowców w 73. rocznicę operacji „Ostra Brama”(fotoreportaż)

Niezwykle szeroka reprezentacja gości przybyła 9 lipca na Grodzieńszczyznę, aby wspólnie ze Związkiem Polaków na Białorusi i Konsulatem Generalnym RP w Grodnie wziąć udział w dorocznych obchodach kolejnej rocznicy operacji Armii Krajowej „Ostra Brama”, mającej na celu wypędzenie z Wilna niemieckich okupantów w lipcu 1944 roku.

Jak co roku organizowane przez obchody kolejnej, 73. już, rocznicy operacji „Ostra Brama” przybrały formę objazdu mogił i kwater żołnierzy Armii Krajowej, poległych na Grodzieńszczyźnie w walkach o odrodzenie Polski w jej przedwojennych granicach.

W tym roku w objeździe miejsc pamięci z okazji rocznicy operacji „Ostra Brama” obok licznej reprezentacji działaczy ZPB, którym przewodziła prezes organizacji , wzięła udział także liczna reprezentacja pracowników Konsulatu Generalnego RP w Grodnie na czele z konsulem generalnym Jarosławem Książkiem, któremu towarzyszyła małżonka Elżbieta.

Miały swoich przedstawicieli podczas objazdu także inne polskie placówki dyplomatyczne, działające na Białorusi. Ambasadę RP w Mińsku reprezentowali: zastępca ambasadora, radca Michał Chabros oraz attache obrony RP na Białorusi płk Arkadiusz Szwec. Gościnnie uczestniczył w objeździe wraz z małżonką konsul generalny RP w Brześciu . Z Warszawy przybyła także delegacja Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na czele z Janem Kasprzykiem, pełniącym obowiązki szefa tej instytucji.

Reprezentowane było także polskie środowisko historyków i ekspertów, zajmujących się między innymi problematyką, związaną z Armią Krajową i okresem II wojny światowej. Przybyli między innymi: prof. dr hab. Piotr Kardela, dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, Jacek Pawłowicz, będący dyrektorem Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Represjonowanych w PRL, dr z Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie, dr Marek Kietliński, będący dyrektorem Archiwum Państwowego w Białymstoku, a także jego małżonka , szefująca Podlaskiemu Oddziałowi Stowarzyszenia „Wspólnota ”.

Zanim wyruszyć w trasę objazdu, która tradycyjnie obejmowała tereny północno-wschodniej Grodzieńszczyzny – rejony iwiejski, oszmiański, ostrowiecki i smorgoński – grupa uczestników objazdu, w składzie: prezes ZPB Andżelika Borys, p.o. szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Kasprzyk, konsul generalny RP w Grodnie oraz attache obrony RP na Białorusi Arkadiusz Szwec odwiedzili w domu Marię Mieszkinę ps. „Wiśnia”, w czasach wojny – żołnierza obwodu Armii Krajowej „Prawy Niemen”. Niestety ze względu na stan zdrowia pani Maria nie mogła wyruszyć razem liczną grupą rodaków z Polski i Białorusi w trasę po rozsianych po Grodzieńszczyźnie miejscach wiecznego spoczynku jej towarzyszy broni.

W domu u żołnierza Armii Krajowej Marii Mieszkinej

Pierwszym punktem na trasie objazdu stała się leżąca niedaleko Iwia miejscowość Dundyliszki, w której dzięki miejscowej ludności zachowała się i przebywa w godnym stanie zbiorowa mogiła żołnierzy Armii Krajowej z 1944 roku. Oto, co można przeczytać o tym miejscu w „Katalogu miejsc polskiej pamięci narodowej na Grodzieńszczyźnie”, opublikowanym przez :

Przemawia Andrzej Poczobut, członek Zarządu Głównego ZPB

„W dniu 24 czerwca 1944 r. w czasie przemarszu w kierunku Puszczy Nalibockiej doszło do starcia improwizowanego zgrupowania AK o kryptonimie „Bagatelka” dowodzonego przez mjr. Macieja Kalenkiewicza „Kotwicza” (żołnierze 1. batalionu 77 pp AK) z oddziałami niemieckimi, stacjonującymi w Iwiu. Oddziały AK zostały zaatakowane przez Niemców w skutek donosu. Według Kazimierza Krajewskiego w boju pod Dyndyliszkami zginęło 8 partyzantów polskich. Byli to: bosm. Wacław Hamera „Gryf”, Jan Panasiewicz „Cichy”, Michał Zdanowicz „Zefir”, kpr. NN „Zagłoba” i pozostali żołnierze nieznani.”

Wspomniany w powyższym cytacie, uczestnik objazdu dr Kazimierz Krajewski przypomniał, że miejscowa ludność polska obroniła ten pochówek żołnierzy AK przed zniszczeniem nawet wówczas, kiedy przez Dyndyliszki budowano asfaltową drogę i wedle planu miała ona przebiegać akurat nad zbiorową mogiłą polskich partyzantów.

Temat zasług miejscowej ludności dla zachowania miejsc pamięci o polskich bohaterach na ziemi grodzieńskiej był podnoszony niejednokrotnie w przemówieniach uczestników objazdu także podczas nawiedzania kolejnych nekropolii akowskich.

Z Dyndyliszek uczestnicy objazdu udali się do miejscowości Soły, w której uczestniczyli we Mszy świętej, odprawionej w intencji poległych podczas II wojny światowej „polskich obrońców swojej ziemi ojczystej”.

Ksiądz Leonard Stankowski, proboszcz parafii w Sołach

Jacek Pawłowicz, dyrektor warszawskiego Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Represjonowanych w PRL

W świątyni w Solach uczestnicy objazdu modlili się wspólnie z kapralem Janem Kuźmą, żołnierzem Oszmiańskiej Brygady Armii Krajowej, którego obecność w świątyni w dniu obchodów 73. Rocznicy operacji „Ostra Brama” okazała się okolicznością niezwykle wzruszającą dla wszystkich uczestników obchodów i dla samego weterana, któremu cześć – przy okazji składania wieńców przy wiszących w świątyni tablicach, upamiętniających żołnierzy AK – mogli oddać osobiście po nabożeństwie wszyscy wysocy rangą uczestnicy obchodów.

Kapral Jan Kuźma, były żołnierz Oszmiańskiej Brygady Armii Krajowej

Po modlitwie w kościele w Sołach uczestnicy objazdu zatrzymali się na cmentarzu w pobliskich Iwaszkowcach, gdzie pochowany jest żołnierz Armii Krajowej Edward Franczak ps. „Mieczysław” – miejscowy nauczyciel, w czasach okupacji dowodzący ośrodkiem Armii Krajowej w Sołach.

Przemawia , prezes Oddziału ZPB w Smorgoniach

Jak opowiedziała przy grobie śp. Edwarda Franczaka prezes Oddziału ZPB w Smorgoniach Teresa Pietrowa – Edward Franczak zginął w lipcu 1944 roku z rąk NKWD nieopodal wsi Osipany podczas wkraczania Armii Czerwonej na Smorgońszczyznę.

Kolejnym punktem objazdu miejsc pamięci z okazji 73. rocznicy operacji „Ostra Brama” stała się leżąca przy granicy z Litwą miejscowość Kiemieliszki.

Na miejscowym cmentarzu uczestnicy obchodów oddali hołd pamięci spoczywających tu żołnierzy Armii Krajowej: Jana Alochny, Józefa Wierzbickiego, Stefana Fiedorowicza i ich kolegi o nieznanym imieniu i nazwisku, posługującego się pseudonimem „Rydz-Śmigły”.

Wieniec składa prof. dr hab. Piotr Kardela, dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku

Z Kiemieliszek, przemieszczająca się około dziesięcioma autami, w tym kilkoma busami, grupa uczestników objazdu polnymi drogami udała się w okolice miejscowości Worziany, gdzie znajduje się jeden z największych leśnych cmentarzy akowskich na Białorusi. Na kwaterze w Worzianach spoczęło, co najmniej osiemnastu żołnierzy legendarnej 5-ej Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, zwanej „brygadą śmierci”, którą dowodził jeden z najwybitniejszych dowódców Armii Krajowej – major Zygmunt Szendzielarz ps. „Łupaszko”. Tu, na kwaterze żołnierzy „Łupaszki”, członek Rady Naczelnej ZPB Tadeusz Malewicz wraz z prezes Oddziału ZPB w Smorgoniach Teresą Pietrową odczytali Apel pamięci poległych w czasach wojny żołnierzy Armii Krajowej.

Teresa Pietrowa, prezes Oddziału ZPB w Smorgoniach i Tadeusz Malewicz, prezes Komitetu Ochrony Miejsc Pamięci Narodowej przy ZPB

Dr Kazimierz Krajewski z Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie

Przemawia minister Jan Kasprzyk

Andżelika Borys, prezes Związku Polaków na Białorusi

Piotr Kozakiewicz, konsul generalny RP w Brześciu i konsul Generalny RP w Grodnie Jarosław Książek

Kolejnym punktem objazdu był kolejny cmentarz – znajdujący się obok wymarłej już właściwie wsi Mikuliszki. Mieści się tutaj duża kwatera żołnierzy Armii Krajowej z okręgu Wileńskiego, walczących w różnych oddziałach i poległych w 1944 roku.

, członkini Zarządu Głównego ZPB i prezes Oddziału ZPB w Wołkowysku

 

Z Mikuliszek trasa objazdu poprowadziła jego uczestników na cmentarz w Horodnikach, gdzie kilkudziesięcioosobowy tłum uczestników obchodów 73. Rocznicy operacji „Ostra Brama” zakłócił zwiedzanie miejscowego cmentarza turystom ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Mieszkańcy USA mieli z kolei okazję przeżyć szok, obserwując na terenie Białorusi liczną grupę Polaków, nawiedzających prowincjonalny cmentarzyk w rejonie oszmiańskim. A wszystko za sprawą skromnych, znajdujących się na cmentarzu czterech grobów żołnierzy z 8. Brygady Armii Krajowej.

Przemawia Jan Puzyna, proboszcz Oszmiańskiej parafii

Zakończył się trwający od wczesnego rana objazd miejsc pamięci z okazji 73. Rocznicy operacji „Ostra Brama” na cmentarzu w Graużyszkach, na którym znajduje się zbiorowa mogiła żołnierzy Armii Krajowej, poległych w 1944 roku w walkach z Niemcami i współpracującymi z nimi litewskimi kolaborantami.

Antoni Borkowski, prezes Oddziału ZPB w Oszmianie

Konsul generalny RP w Grodnie Jarosław Książek

Wieczór niedzieli 9 lipca 2017 roku, uczestnicy objazdu spędzili w jednym z gospodarstw agroturystycznych, gdzie czekał na nich przygotowany przez działaczy Oddziału ZPB w Smorgoniach poczęstunek i koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu zespołu „Głos znad Wilii”.

Zespół „Głos znad Wilii”

Śpiewa Kazimierz Choder, prezes Oddziału ZPB w Żołudku

Podsumowując obchody rocznicowe spędzone w drodze po miejscach pamięci prezes ZPB Andżelika Borys dziękowała prezesom oddziałów po terenie, których przebiegała trasa objazdu za stalą opiekę nad miejscami pamięci i obecność działaczy przy grobach akowców z okazji 73. rocznicy operacji „Ostra Brama”. Andżelika Borys podziękowała za współpracę w opiece nad miejscami pamięci konsulowi generalnemu w Grodnie Jarosławowi Książkowi i jego współpracownikom. Wysokim gościom rocznicowych obchodów Andżelika Borys podziękowała za przybycie i pamięć o Polakach, krzewiących polskość na terenie Białorusi mimo, czasem, niesprzyjających ku temu warunków.

Przemawia Andżelika Borys, prezes ZPB

Przemawia po. szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Kasprzyk

W imieniu gości obchodów głos zabrał p.o. szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Kasprzyk. Pan minister nazwał swój udział w obchodach 73. rocznicy operacji „Ostra Brama”, zorganizowanych przez ZPB, udziałem w „narodowych rekolekcjach patriotycznych”. Według Jana Kasprzyka – Cyprian Kamil Norwid, pisząc jeden z najbardziej znanych swoich wierszy pt. „Moja piosnka”, opisywał w nim krainę, przypominającą tę, którą mogli zobaczyć uczestnicy objazdu po miejscach pamięci, podróżując po północno-wschodniej Grodzieńszczyźnie.

VIDEO

Znadniemna.pl

1 odpowiedź Związek Polaków na Białorusi uczcił pamięć poległych akowców w 73. rocznicę operacji „Ostra Brama”(fotoreportaż)

  1. Jerzy Jan Jarucki Odpowiedz

    11 lipca, 2017 w 06:06

    Do Komitetu Ochrony Miejsc Pamięci Narodowej Kilka słów. Nieśwież i Kleck to miasta moich Przodków. Ich grobów nie odnalazłem, odnalazłem zaś problem grobów które trzeba ocalić przed zapomnieniem. Tylko dzięki Polakom tam mieszkającym są na tych grobach zapalane świeczki i kładzione kwiaty.Stan tych mogił woła o pomoc.Kilka drobnych rzeczy zrobiłem na rzecz kościoła pw. św. Trójcy w Klecku i postanowiłem zorganizować akcję zbiórki funduszu na zadbanie o te groby. Akcja się nie powiodła. Może ktoś mi podpowie jak zdobyć środki potrzebne na ten cel.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *