Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Social into that MastheadOverlay zone

Objazd polskich miejsc pamięci narodowej na Ziemi Brzeskiej (dużo zdjęć)

Delegacja Zarządu Głównego Związku Polaków na Białorusi na czele z prezes Andżeliką Borys 26 sierpnia wzięła udział w objeździe grobów polskich żołnierzy na terenie obwodu brzeskiego.

Podczas nabożeństwa polowego na Cmentarzu Garnizonowym WP przy Twierdzy Brzeskiej

W objeździe, który został zorganizowany przez we współpracy z Brzeskim Obwodowym Oddziałem i redakcją kwartalnika „Echa Polesia” w ramach tegorocznych obchodów Święta Wojska Polskiego, licznie uczestniczyła delegacja polskiej placówki konsularnej w mieście nad Bugiem, której przewodził konsul generalny RP w Brześciu z małżonką. W wyprawie po polskich miejscach pamięci narodowej na Ziemi Brzeskiej uczestniczył także attache obrony RP na Białorusi płk . Brzeski Oddział Obwodowy ZPB reprezentowała podczas objazdu jego prezes , której towarzyszyli członkowie oddziału, między innymi członek Rady Naczelnej ZPB . Gościem uroczystości była także wiceprezes Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” Ewa Ziółkowska.

Zanim wyruszyć w trasę po rozsianych na terenie obwodu brzeskiego pochówkach polskich żołnierzy, uczestnicy wyprawy wzięli udział w polowym nabożeństwie, odprawionym w intencji poległych za Ojczyznę żołnierzy Wojska Polskiego na Cmentarzu Garnizonowym Wojska Polskiego przy Twierdzy Brzeskiej przez proboszcza Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Brześciu, księdza Jerzego Chiniewicza.

Wieniec przy pomniku na Cmentarzu Garnizonowym WP przy Twierdzy Brzeskiej w asyście konsula RP w Brześciu Jerzego Grymanowskiego i attache obrony RP na Białorusi płk Arkadiusza Szweca składa konsul generalny RP w Brześciu Piotr Kozakiewicz

Cmentarz Garnizonowy WP przy Twierdzy Brzeskiej jest największą polską nekropolią wojskową na Ziemi Brzeskiej. Liczy 656 grobów, w których spoczywają szczątki żołnierzy z obsady Twierdzy Brzeskiej z lat 1921 – 1939 oraz jej obrońców z września 1939 roku. Zdewastowany w czasach sowieckich, cmentarz ten został uporządkowany po upadku ZSRR w latach 90. minionego stulecia. Wówczas zostały odnowione m.in. krzyże na poszczególnych mogiłach, a staraniem Konsulatu Generalnego RP w Brześciu, przy wsparciu finansowym Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, w centralnej części cmentarza został ustanowiony obelisk z inskrypcją „Pamięci żołnierzy Wojska Polskiego Garnizonu Brzeskiego z lat 1921-1939 i obrońców Twierdzy Brześć poległych we wrześniu 1939 r. spoczywających na tym cmentarzu/Rodacy 2000 r.”

Z Cmentarza Garnizonowego uczestnicy obchodów udali się na leżący przy ulicy Kombinatskiej w Brześciu Cmentarz Wojenny z 1920 roku.

Na Cmentarzu Wojennym 1920 roku przy ulicy Kombinatskiej w Brześciu

Wieniec przy pomniku na Cmentarzu Wojennym 1920 roku przy ulicy Kombinatskiej w Brześciu składa płk Arkadiusz Szwec, attache obrony RP na Białorusi

Jest to jedna z największych na Białorusi nekropolii wojennych z okresu wojny polsko-bolszewickiej. Cmentarz liczy 329 grobów. Są na nim pochowani żołnierze z formacji białoruskich, walczących u boku wojsk polskich, pod dowództwem generała Stanisława Bułak-Bałachowicza. Jak zaznaczył, przemawiający do zgromadzonych na cmentarzu konsul generalny Piotr Kozakiewicz, nekropolia ta przypomina o „pięknym współdziałaniu polsko-białoruskim w czasie wojny z bolszewikami”. Niestety, cmentarz ten wymaga dogłębnej renowacji oraz wykonania dobrego ogrodzenia, co, wedle zapowiedzi konsula Kozakiewicza, ma nastąpić już w przyszłym roku, na który jest zaplanowana całkowita renowacja tej wojennej nekropolii.

Ostatnim miejscem w Brześciu, nawiedzonym przez uczestników obchodów, stała się kwatera polskich żołnierzy na cmentarzu katolickim przy ulicy Puszkińskiej.

Na kwaterze żołnierzy 1920 roku przy ulicy Puszkińskiej w Brześciu

Jest to pięknie odnowiona kilka lat temu staraniami Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nekropolia, licząca 48 grobów żołnierzy poległych w wojnie polsko-bolszewickiej.

Z Brześcia uczestnicy obchodów udali się do Wysokiego Litewskiego, w którym na cmentarzu katolickim zachowały się jedyne na Białorusi groby legionistów z legendarnej I Brygady Legionów Józefa Piłsudskiego. W jednej z dwóch, znajdujących się tutaj, kwater wojskowych spoczywa ośmiu legionistów polskich i pięciu żołnierzy armii austro-węgierskiej, poległych w sierpniu 1915 roku. W drugiej kwaterze pochowanych jest sześciu żołnierzy armii austro-węgierskiej, a betonowe tablice na ich grobach zostały ustanowione przez Ministerstwo Robót Publicznych II RP w 1924 roku.

Wysokie Litewskie. Wieniec na grobach legionistów składa konsul generalny RP w Brześciu Piotr Kozakiewicz

Z ustaleń historyków wynika, że legioniści, spoczywający na cmentarzu katolickim w Wysokim Litewskim, polegli w wyniku działań pościgowych, w których w sierpniu 1915 roku brały udział I Brygada Legionów i należący do II Brygady Legionów 4. Pułk Piechoty. Wówczas dotarły one pod Wysokie Litewskie, gdzie doszło do kilku potyczek.

Zniszczona tablica na kwaterze legionistów na cmentarzu w Wysokim Litewskim

Uczestnicy objazdu miejsc pamięci narodowej z okazji Święta Wojska Polskiego spotkali na cmentarzu w Wysokim Litewskim proboszcza miejscowej parafii ks. Andrzeja Borodzicza i jego parafian, wspólnie z którymi odmówili modlitwę za dusze żołnierzy poległych za Ojczyznę.

Wysokie Litewskie. Modlitwa przy kwaterze legionistów z I Brygady Legionów Józefa Piłsudskiego

Wysokie Litewskie. Modlitwa przy kwaterze żołnierzy armii austro-węgierskiej

Pochówki legionistów na cmentarzu katolickim w Wysokim Litewskim, podobnie, jak sam cmentarz, przebywają w stanie zaniedbanym i wymagają poważnej renowacji. Jak zauważyła w rozmowie z konsulem generalnym RP w Brześciu Piotrem Kozakiewiczem jedna z parafianek, liczba katolików w Wysokim Litewskim jest bardzo nieduża i parafian nie stać na utrzymanie cmentarza w godnym stanie.

Z Wysokiego Litewskiego trasa objazdu poprowadziła jego uczestników do Prużany, w której na cmentarzu katolickim uczestników wyprawy powitał miejscowy proboszcz ks. Wincenty Siewruk z miejscowymi Polakami, opiekującymi się cmentarzem i znajdującą się na nim kwaterą wojenną żołnierzy, poległych w wojnie polsko-bolszewickiej.

Prużana. Kwatera Wojenna 1920 roku z grobami żołnierzy Pułków Poznańskich

Prużana. Modlitwa przy kwaterze wojennej

Prużana. Hołd zołnierzom, poległym w wojnie polsko-bolszewickiej, oddają: konsul RP w Brześciu , konsul generalny RP w Brześciu Piotr Kozakiewicz i attache obrony RP na Białorusi płk Arkadiusz Szwec

Prużana. Hołd poległym bohaterom oddają: , członek Zarządu Głównego ZPB, Alina Jaroszewicz, prezes Brzeskiego Obwodowego Oddziału ZPB i , prezes ZPB

Przy kwaterze, pięknie odnowionej między innymi staraniami działacza ZPB w Brześciu Eugeniusza Lickiewicza, uczestnicy wyprawy pomodlili się za dusze poległych żołnierzy, a Eugeniusz Lickiewicz opowiedział o historii kwatery, w której spoczywa 126 żołnierzy Wojska Polskiego, głównie z Pułków Poznańskich, które broniły Prużany przed bolszewikami w okresie wojny polsko-bolszewickiej, kiedy Armia Czerwona nacierała w kierunku polskiej stolicy, a po Bitwie Warszawskiej „poznaniacy” tędy pędzili bolszewików na wschód. Według Eugeniusza Lickiewicza staraniami poznańskiego oddziału Stowarzyszenia Odra-Niemen, udało się ustalić nazwiska 59 żołnierzy, pochowanych na tym cmentarzu, a dzięki pomocy Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” i Konsulatu Generalnego RP w Brześciu w centralnej części kwatery wojennej wzniesiono pomnik, na którym umieszczono tablicę z napisami w językach polskim i białoruskim. Polskojęzyczna inskrypcja na pomniku jest następująca: „ŻOŁNIERZOM/PUŁKÓW POZNAŃSKICH/WOJSKA POLSKIEGO/POLEGŁYM I ZMARŁYM/W LATACH 1920-1921/RODACY”.

Prużana. Pomnik na kwaterze wojennej 1920 roku

Dwujęzyczna tablica na pomniku na kwaterze żołnierzy z Pułków Poznańskich w Prużanie

Działacz ZPB w Brześciu, członek Rady Naczelnej ZPB Eugeniusz Lickiewicz opowiada historię powstania i renowacji kwatery wojennej w Prużanie

Z Prużany uczestnicy objazdu udali się do Różany, w której na posesji przy Kościele Św. Trójcy znajduje się mogiła trzech żołnierzy Pułków Poznańskich poległych w 1920 roku. Uczestnicy objazdu przybyli w momencie, kiedy w kościele trwały rekolekcje. Ich uczestnicy, widząc przybycie licznej delegacji, wraz z księdzem wyszli ze świątyni, aby pomodlić się wspólnie z uczestnikami objazdu za dusze pochowanych przy kościele w Różanie żołnierzy polskich. Przy tej okazji dzięki opowieści konsula Piotra Kozakiewicza o losach spoczywających na przykościelnej posesji polskich żołnierzy, uczestnicy rekolekcji dowiedzieli się, między innymi, że żołnierze ci zginęli półtora miesiąca przed zakończeniem działań wojennych, czyli w końcowej fazie wojny polsko-bolszewickiej. Konsul Kozakiewicz serdecznie podziękował parafianom Kościoła Św. Trójcy w Różanie i proboszczowi za opiekę nad tym miejscem pochówku polskich bohaterów.

. Grób żołnierzy z Pułków Poznańskich na przykościelnej posesji

Różana. Modlitwa przy grobie polskich żołnierzy

Różana. Hołd poległym oddają: Piotr Kozakiewicz, konsul generalny RP w Brześciu, Jerzy Grymanowski, konsul RP w Brześciu i płk Arkadiusz Szwec, attache obrony RP na Białorusi

Różana. Alina Jaroszewicz, Andrzej Poczobut i Andżelika Borys stawiają znicze na grobie żołnierzy

Z Różany trasa objazdu poprowadziła jego uczestników na cmentarz w Kosowie Poleskim, na którym znajdują się mogiły żołnierzy z okresu wojny 1920 roku, policjantów, którzy zginęli w służbie czynnej w okresie międzywojennym oraz trzech powstańców styczniowych.

Kosów Poleski. Kwatera żołnierzy 1920 roku na miejscowym cmentarzu

Kosów Poleski. Modlitwa przy kwaterze żołnierzy 1920 roku

Kosów Poleski. Groby policjantów na miejscowym cmentarzu

Kosów Poleski. Hołd policjantom, poległym w służbie czynnej, oddają konsul generalny RP w Brześciu Piotr Kozakiewicz i konsul RP w Brześciu Jerzy Grymanowski

Kosów Poleski. Modlitwa przy grobie powstańców styczniowych

Kosów Poleski. Inskrypcja od fundatorów pomnika na grobie powstańców

Kosów Poleski. Podczas stawiania pomnika na grobie powstańców jego fundatorzy znali nazwiska dwóch z trzech, spoczywających pod nim bohaterów

Wiktoria Sawostina, mieszkanka Kosowa Poleskiego, opowiedziała przybyłym historię dewastacji i odnowienia pomnika na grobie powstańców

Na cmentarzu w Kosowie uczestnicy objazdu spotkali miejscowe kobiety, z których jedna – Wiktoria Sawostina – przybliżyła przybyłym historię pomnika na grobie powstańców 1863 roku, ustanowionego przez mieszkańców kosowskiego powiatu 11 listopada 1928 roku w 10. rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości. Pani Wiktoria, mówiąca płynną polszczyzną, opowiedziała, że w 1940 roku krzyż na grobie powstańców został powalony przez sowieckie władze, które w tym celu przywiązały go liną do czołgu. Przez cały okres sowiecki krzyż ten leżał w zaroślach i dopiero w latach 80. na fali gorbaczowskiej pieriestrojki miejscowa ludność zainicjowała przywrócenie krzyża na należne mu miejsce na grobie powstańców.

Cmentarz katolicki we wsi Juszkiewicze stał się przedostatnim punktem objazdu. Tutaj z inicjatywy prezesa miejscowego oddziału ZPB Dymitra Burca i mieszkających w Juszkiewiczach Polaków w ubiegłym roku upamiętnionych zostało 11 miejscowych mieszkańców – żołnierzy Armii Krajowej – schwytanych podczas nocnej obławy przez i rozstrzelanych 5 kwietnia 1945 roku.

Na wybudowanej w ubiegłym roku staraniami Oddziału ZPB w Juszkiewiczach i jego prezesa Dymitra Burca kwaterze 11 żołnierzy Armii Krajowej, mieszkańców Juszkiewicz

Modlitwa przy grobach akowców, spoczywających na kwaterze w Juszkiewiczach

Juszkiewicze. Hołd poległym akowcom oddają: konsul RP w Brześciu Jerzy Grymanowski, konsul generalny RP w Brześciu Piotr Kozakiewicz i attache obrony RP na Białorusi płk Arkadiusz Szwec

Juszkiewicze. Tablica pod krzyżem na kwaterze 11 akowców

Tablica, upamiętniająca poległych w Juszkiewiczach akowców w miejscowym kościele

Prochy akowców spoczęły w pięknie wybudowanej kwaterze, znajdującej się w centrum cmentarza, nad którą góruje wysoki krzyż z ukrzyżowanym Zbawicielem. Nazwiska akowców, spoczywających w kwaterze na cmentarzu, można przeczytać także na upamiętniającej ich tablicy w miejscowym kościele.

Zakończenie trwającego od rana objazdu miejsc pamięci narodowej w obwodzie brzeskim nastąpiło wieczorem o zmierzchu w Baranowiczach. Na miejscowym cmentarzu przy obelisku, upamiętniającym zmarłych na tyfus 182 pracowników baranowickiego etapu repatriacji z okresu międzywojennego, zgromadziło się około stu członków miejscowego oddziału ZPB na czele z prezes Elżbietą Gołosunową i uczniów działającej w baranowickim Domu Polskim Społecznej Szkoły Polskiej im. Tadeusza Reytana na czele z dyrektor Eleonorą Raczkowską-Jarmolicz.

Baranowicze. Na miejscowym cmentarzu, przy obelisku ofiar tyfusu, uczestników objazdu przywitało około stu miejscowych Polaków

Modlitwę za poległych w służbie Ojczyźnie poprzedził występ chóru, działającego przy miejscowym Domu Polskim. Po modlitwie, złożeniu wieńców przy obelisku i zapaleniu zniczy nastąpiła chwila podsumowania objazdu po miejscach pamięci narodowej, rozsianych po Ziemi Brzeskiej.

Wieniec przy obelisku w Baranowiczach składają: Piotr Kozakiewicz, konsul generalny RP w Brześciu i Jerzy Grymanowski, konsul RP w Brześciu

Elżbieta Gołosunowa, prezes Oddziału ZPB w Baranowiczach i prezes ZPB Andżelika Borys zapalają znicze przy obelisku

Konsul generalny RP w Brześciu Piotr Kozakiewicz, podziękował uczestnikom objazdu i Polakom, zgromadzonym przy obelisku za pamięć i opiekę nad polskimi nekropoliami. Wdzięczność za pielęgnowanie pamięci o polskich bohaterach wyraziła podczas przemówienia do zgromadzonych także prezes ZPB Andżelika Borys. Współorganizator objazdu prezes Brzeskiego Obwodowego Oddziału ZPB Alina Jaroszewicz zaproponowała zapalić znicze na pojedynczych grobach żołnierskich, znajdujących się na cmentarzu w Baranowiczach.

Mowę, podsumowującą objazd miejsc pamięci, wygłasza Piotr Kozakiewicz, konsul generalny RP w Brześciu

W imieniu współorganizatora objazdu – Brzeskiego Obwodowego Oddziału ZPB – przemawia jego prezes Alina Jaroszewicz

Końcowym akcentem objazdu stało się zapalenie zniczy na żołnierskich grobach na cmentarzu w Baranowiczach. Na zdjęciu: znicz na grób polskiego żołnierza niesie prezes ZPB Andżelika Borys

Jak dowiedzieliśmy się od brzeskiego działacza ZPB Eugeniusza Lickiewicza, po zakończeniu objazdu Zarząd Brzeskiego Obwodowego Oddziału ZPB, podsumowując wyniki wyprawy po miejscach pamięci, doszedł do wniosku, iż przed setną rocznicą wojny polsko-bolszewickiej koniecznie należy przeprowadzić renowację wszystkich istniejących na Polesiu i przebywających w niezadowalającym stanie grobów żołnierzy polskich z okresu tej wojny.

Znadniemna.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *